Back to Marrakech...

Gisteren met de CTM bus teruggekomen in Marrakech. CTM is een collega/concurrent van Supratours en heeft ook een vrij uitgebreid netwerk in Marokko.
Ik was op tijd op het station en deze bus vertrok 45 minuten eerder dan die van Supratours en ook leuk om eens te kijken hoe een andere busonderneming bevalt. Dus kaartje gekocht aan het CTM loket en ook hier moet je weer naar een ander loket om kaartjes voor je bagage te kopen! De reis verloopt net als de heenreis zeer voorspoedig. Na 1,5 uur stoppen we voor 20 minuten bij een benzinepomp met restaurant dus koop ik daar voor de lunch een broodje gerookte kalkoen. Van de kalkoen heb ik weinig geproefd want die ging vooral naar de hond die gezellig naast me kwam liggen op het terras. Nou ja vegetarisch broodje met sla en tomaat dan maar.

Rond drie uur sta ik op de Gare de CTM en nadat ik mijn bagage heb afgehaald(dat doen ze hier net even anders) pak ik een petit taxi naar het Chems hotel in de Medina waar ik voor 1 nacht blijf.
Dit keer niet voor een Riad gekozen want de ervaring van de vorige keer was dat deze mooie Marokkaanse huizen niet alleen in de zomer maar ook in de winter erg koel zijn van binnen. Niet te zeggen koud en als er geen verwarming is, wat vaak het geval is, is dat echt koud s’nachts. In het hotel hebben ze gelukkig airconditioning met een warme stand....heerlijk!
Het is een mooi ****hotel dichtbij de bekende Koutoubia moskee, typisch Marokkaans en ook al wat ouder maar met keurige kamers en een mooi zwembad in een prachtige tuin. In het restaurant zijn katten ook gewoon welkom dus s’avonds heb ik er weer gezellig eentje naast me zitten die graag van mijn Beef-Tajine mee eet. S’ochtends wordt ik wakker van luid fluitende vogels in de tuin en dat zijn er veel!

De volgende dag is het weer verhuizen, dit keer in een appartement in Gueliz, een nieuwe wijk van Marrakech. Ook wel weer heerlijk wat meer ruimte en vooral meer privacy. En de gelegenheid om te shoppen bij de Carrefour, Zara, H&M etc. Hier zijn de winkels en restaurants ook gezellig in kerstsfeer en hoor ik kerstmuziek op de achtergrond...

Merry Christmas everyone and a happy, happy new year!

Au revoir Agadir....

Een laatste dag in het zonovergoten Agadir!
Gisteren al een heerlijke dag aan het strand gelegen (surfers spotten) met een heerlijke lunch in de strandtent “Les Blancs”
Tot nu mijn meest favoriete plek tussen Agadir Beach en de Agadir Marina met een prachtig uitzicht over de hele lengte van het strand en de boulevard.
Vandaag nog een dagje aan het zwembad (met WifI) dus nog wat computerwerk!
Het ***sterrenhotel Adrar waar ik deze week verbleef is een van de oudere hotels in Agadir en aan het onderhoud van het gebouw is dat op menige plekken dan ook te zien. Maar het ligt op een prima locatie met een mooi zwembad in een zonnige tuin. De kamers zijn licht, ruim en schoon en het personeel is bijzonder vriendelijk.
En ook op de prijs (een hele week voor € 180 inclusief ontbijt) valt weinig op af te dingen.
Maar er zijn ook prachtige *****hotels all inclusieve voor wie dit wil.
Toch is het erg rustig momenteel zelfs voor het laagseizoen en alleen in het weekend komt de strandboulevard met talloze restaurants, nachtclubs, winkeltjes en allerlei vermaak echt tot leven.
S’avonds loop ik nog voor een laatste wandeling naar de boulevard naar de in kerstsfeer omgetoverde restaurants. Het wordt met de feestdagen hopelijk een stuk drukker voor ze...
Op Marokkaanse wijze neem ik afscheid... met thee en
een roos, bij het verlaten van het restaurant is dat hier nog een charmante gewoonte!

Au revoir Agadir!

Paradise Valley... and Paradise Beach!

Zo,n 20 km te noorden van Agadir ligt “Paradise Valley”
Het is een deel van de Tamraght River Valley in het Hoge Atlas gebergte van Marokko met (besneeuwde) bergtoppen van boven de 4.000 meter.
Dus ook al valt er momenteel bijna geen regen er is altijd wel water te vinden.
Een juweeltje van een Oase in de bergen met palmbomen, beken en rotsmeertjes. Een must do dus!
Ik heb een halve dagtour geboekt bij een een kleine organisatie en met een beetje afdingen kan ik voor 150 dirham( nog geen € 15) mee op pad. Ik wordt om 8.30 uur opgehaald uit het hotel en we pikken nog een aantal Engelse medepassagiers op en rijden dan met twee 4-wheeldrives Agadir uit, de bergen in.
Het is een mooie rit met prachtige uitzichten dus we stoppen een aantal keren voor foto’s of een korte wandeling met verhalen over “the birds, bees, flowers and the (argon)trees” . Na een klein uurtje rijden komen we op de plek aan waar we te voet verder moeten. Via een onregelmatig en avontuurlijk pad zijn we nog zo’n 20 minuten onderweg voor we op het eindpunt aankomen bij een mooi rotsmeertje. Helaas niet in het zonnetje gelegen dus best wel fris en ook het water wat uit de bergen komt is behoorlijk koud. Dus ik houd de kleding lekker aan maar er zijn er die toch een sprong wagen in het koude water. In de zomer is dit een bijzonder geliefd oord om verkoeling te zoeken maar nu is het er heerlijk rustig en kun je er prachtige wandelingen maken door beekjes in een groene oase van palmbomen, bamboe, arganbomen en allerlei tropische plantensoorten. De vogels zingen er vrolijk op los en het geluid van het stromende water geven de omgeving een heerlijke rustige uitstraling. Picknickmand mee en je kan hier zo heerlijk een hele dag vertoeven. Maar onze tour zit er bijna op dus helaas geen tijd voor een uitgebreide wandeling of picknick...maar we krijgen nog een bonus.
Er wordt gevraagd of we nog verder de bergen in willen toeren of dat we een kijkje aan de kust willen nemen bij Taghazout... ook wel bekend als Paradise Beach. Nou dat laten we ons geen twee keer zeggen dus kiezen we unaniem voor deze laatste mogelijkheid and off we go.....

Taghazout is een klein vissersdorp 20 km ten noorden van Agadir.
Oorspronkelijke bewoners zijn Berbers.
Visserij, toerisme en arganoil zijn de voornaamste inkomstenbronnen.
Ooit het thuis van de hippies in tentenkampen maar nu voorzien van hotels en beachresorts en zeer geliefd bij surfers (windsurfers, golfsurfers en kitesurfers)
Taghazout Bay is onderdeel van de Moroccan National Tourism Strategy “Vision 2020” en in september 2018 wordt hier een Eco-resort geopend (8000 bedden) Een hotel, surf village , green holiday village, internationale camping, 18- holes golfbaan(die ligt er al), cafes, restaurants, and galeries. Een enorm project langs de oceaankust als je er langs rijdt. Ambtieus, modern en mooi plan maar dit zal waarschijnlijk wel ten koste gaan van andere traditionelere concepten. Een lastige balans zoeken/vinden tussen het authentieke Marokko en de kwaliteitseisen van de moderne toerist. Wij maken een stop net boven Taghazout bij Amesnaz waar de grote golven op de rotsen slaan en een flinke groep surfers ligt te wachten op de golven, op die ene golf die ze meeneemt en op een spectaculaire manier naar het strand brengt. Over balans gesproken....wow dit is echt balans zoeken! Heerlijk om naar te kijken en als ik twintig jaar jonger was geweest had ik vast eens willen proberen....maar dat dit "Paradise Beach" wordt genoemd is niet alleen voor surfers. Wat een nog heerlijk rustig en onbedorven juweeltje.....

Kustresort...Agadir

Door de ligging in een grote ronde baai met kilometers zandstrand aan de azuurblauwe oceaan en het gematigde klimaat waarin bijna elke dag de zon schijnt is het moderne Agadir Marokko’s belangrijkste kustretort. De stad lijkt in het niets op de andere steden in Marokko. Misschien het meest op Casablanca als je haar ergens mee zou moeten vergelijken maar de geschiedenis van deze stad heeft de stad een moderne en Europese uitstraling gegeven.

Agadir wat Berbers is voor “ ommuurde vestingstad” is de hoofdstad van de regio Souss-Massa-Draa.
Toeristisch hotspot met ook een belangrijke vissershaven (sardines) Ooit gesticht als kleine handelspost waar de Portugezen op de heuvel een kasba bouwden en uiteindelijk door de opvolgende dynastieën het land uit werden gejaagd. In 1731 legde een eerste aardbeving vrijwel de hele stad in puin en een tweede aardbeving in 1960 waarbij tenminste 12.000 mensen werden gedood, een veelvoud gewond raakten en vele duizenden dakloos werden maakte de stad helemaal met de grond gelijk. De schade was vooral erg groot omdat de beving erg ondiep was. Zelfs de kasba werd nu verwoest. Er werd een nieuwe stad gebouwd op nog geen 2 km van het episch centrum. Er is dus niet zoals in vele Marokkaanse steden een oude medina en er is geen "Ville Nouvelle" gebouwd tijdens de Franse beschermperiode. In plaats daarvan vind je er brede boulevards en een enorme strandboulevard met hotels en restaurants. Slechts 1 muur van de 16-eeuwse Oufella-kasbah zie je nog staan op de heuvel van de stad.

Ik ga eerst op zoek naar “Vallee des Oiseaux” de vogelvallei die aan de boulevard ligt. Een dierentuin gericht op vogels met daarnaast nog berggeiten, schapen en lama’s. Je kunt er gratis doorheen lopen en vanaf het park rijdt er een treintje die je voor 18 dirham met een ritje van 40 minuten door Agadir heen brengt. Heel toeristisch maar wel een mooie gelegenheid om snel en goedkoop een rondje door de stad te maken.
Dus koop ik nog snel een kaartje als ik uit het vogelpark kom en installeer ik me op een bankje in de trein.
Na de rit neem ik me voor om naar de Marina aan de noordkant van de boulevard terug te lopen nadat ik eerst voor een kop koffie bij de Mac Donalds aan de strandboulevard ga halen.
IK zit daar nog geen 5 minuten op het terras als er op het raam wordt geklopt...het is Gabriele mijn Duitse busmedereizigers en we raken in een gezellig en uitgebreid gesprek dus schuif ik mijn bezoekje aan de haven maar een dagje op. We maken plannen om de volgende dag samen naar Taghazout te gaan, een favourite surfersplek zo’n 15 km ten noorden van Agadir. Helaas is ze de volgende dag ziek en is het enigszins bewolkt die dag dus ga ik na wat boodschappen te doen en een lunch bij de (Royal) tennisclub van de stad naar de haven met een petit-taxi. Ik tref een overenthousiaste taxichauffeur die me het liefst de hele stad wil laten zien omdat hij me zo leuk en gezellig vind....ja ja...ik zeg dat ie me maar gewoon moet uitzetten bij de haven en dat ik dan heerlijk over het strand weer terug loop. Na een rondje haven geniet ik nog even met een drankje van het prachtige uitzicht bij de Beachclub op het dak met aan de ene kant de prachtige baai en aan de andere kant de jachthaven van Agadir. Het is er heerlijk vertoeven!

Op de achtergrond prijkt de berg met het Arabische teken voor Allah, el-Watan, el-Malik wat God, geboorteland, koning betekent.
Het teken wordt s’avonds verlicht en is vanaf mijn balkon goed te zien samen met het uitzicht richting de haven...Agadir by night...Agadir ... het St. Tropez van Marokko!

Supratour... de Marrakech à Agadir

Een avontuurtje met een ingeslikte bankpas door een pinautomaat(op een zaterdag) heeft me 2 dagen langer in Marrakech doen blijven...in de regen nog wel!
Maar goed de pas heb ik (de maandag erop) gelukkig weer terug gekregen na enig zoeken bij de bank.
Helaas niet meer bruikbaar door vermoedelijk een beschadiging maar hij is in ieder geval niet in andere handen gevallen.

De regenachtige zondag heb ik dus maar besteed aan een bezoekje aan het Musee de Marrakech, een 19e eeuwse Moorse Dar Menebhi-paleis waar een van de belangrijkste bestuurders van de stad heeft gewoond.
Het toont enige eigentijdse en oude oosterse kunst maar ook oude munten, sieraden, manuscripten en aardewerk. Ik vond vooral het gebouw zelf erg indrukwekkend en een mooie en passende omgeving voor de tentoonstelling. Het lukte me niet helemaal om droog thuis te komen... ook al vind je een aardige Marrokkaan die je meeneemt onder zijn paraplu om de weg terug naar je riad te vinden. Bij flinke regen veranderen de steegjes in de Medina in kleine stromende riviertjes en je moet van links naar rechts springen om de grootste plassen te ontwijken. Daarbij loopt iedereen met een paraplu heen en weer te zwaaien waardoor je ook nog moet oppassen om niet een paraplu(punt) in je gezicht te krijgen. Maar, hoe dan ook, ik werd keurig tot aan de deur van mijn Riad gebracht. Merci beaucoup monsieur!

Blij dus om vandaag dan toch eindelijk richting Agadir te kunnen vertrekken...dus gauw koffers pakkers en op zoek naar een petit-taxi die me naar het station kan brengen. Die kon ik natuurlijk dik (lees het dubbele) betalen want de prijzen zijn ineens een stuk hoger als het regent en je met volle bepakking aan hun deur aanklopt. Dan ga je echt niet lopen...en dat weten ze!

Op het station van Supratours aangekomen koop ik een kaartje voor 110 dirham (€ 10) voor een enkele reis Agadir (3 1/2 uur) en heb ik nog bijna 2 uur voordat de bus vertrekt dus tijd om rustig te ontbijten/lunchen en kennis te maken met mijn medereizigers die ook zitten te wachten.
Supratours is een busmaatschappij en verlengstuk van de Marokkaanse NS, de ONCF. Zij verzorgen de bustrajecten waar de treinen stoppen maar vervangen ook de treinen als deze uitvallen. Prima systeem met comfortabele touringcars. Achteraf blijk ik nog wel ook tickets voor mijn ruimbagage te moeten kopen dus komt er nog 3 x 5 dirham bij maar ok, dat valt ook nog wel mee! Onderweg stoppen we nog een 20 minuten voor een lunch/rook/toilet pauze en om 16.30 uur sta ik op de Gare Routiere in Agadir.
Nog een petit taxi naar het hotel en dan heerlijk languit......na een Supratour a Agadir!

Betoverend Marrakesh...

Marrakesh is ongetwijfeld de meest populaire toeristische bestemming van Marokko.
Met de enorme wirwar van soeks met in het hart het bruisende plein Djemaa el Fna, zijn dynastieke kalme en koele paleizen en tuinen tot de stinkende binnenplaatsen van de leerlooierswijk. Een bruisend nachtleven, heerlijk klimaat door het lage vochtigheidsgehalte en de ontelbare leuke dakterrassen.
Klimmen hoeft hier alleen om op een dakterras te komen, de straten zijn zo goed als vlak.
Bij mijn eerste bezoek in mei dit jaar was ik al vrij snel in de ban van deze levendige, kleurrijke en zinnenprikkelende stad. Inmiddels is dit mijn derde of eigenlijk alweer vierde bezoek en ik ben er nog lang niet uitgekeken.

Vandaag heb ik een bezoekje gebracht aan de "Secret garden” midden in de drukke medina.
Het is een van de mooie tuinen die de stad rijk is naast "Le Jardin Majorelle" die ik afgelopen zomer in juli heb bezocht en "Menara gardens" die voor de eerstvolgende keer op de verlanglijst staat.

"The secret garden" ligt aan de Rue Mouassine tussen de restaurants, winkeltjes, hamams.
Een antieke Riad in de Medina die sinds 2016 opengesteld is voor het publiek na een grondige renovatie van 3 jaar. Een riad is een traditionele woning met in het midden altijd een tuin die wordt gescheiden van de buitenwereld door hoge muren. De secret garden bestaat uit twee. Een jardin exotique en een jardin islamique.

Water is een fundamenteel element van de Arabisch-islamitische tuin en de fonteinen in het centrum van riads zijn het ware hart van het huis.
Om de beschikbaarheid van dit kostbare en zeldzame bezit te garanderen brachten de eerste bewoners van Marrakech het water uit het Atlas gebergte via ondergrondse kanalen naar de stad. Water was alleen beschikbaar voor de moskee(rituele reiniging), fonteinen, hammams en grote Prive woningen van de rijken in de stad.
In de tuin kun je het hydraulische systeem bekijken waarmee het water middels zwaartekracht door de hele riad word verdeeld.
En intussen genieten van de oase van rust en de exotische planten.
Op het dakterras van het “Pavillon Oud el Ward" aan het eind kun je met een mooi uitzicht over de tuin genieten van muntthee, koffie, taart, salades of een lekkere pannini.

Maar ook het tegenover de tuin gelegen "Café Arabe" is hiervoor een uitstekend plek..een van mijn favoriete Café Restaurant en Lounge Bars in het betoverende Marrakech.

Schilderachtig Assilah...

Vandaag verlaat ik het sprookjesachtige Chefchaouen.
Als ik wakker word, een ontbijtje (verse smoothie en een broodje omelet) om de hoek bij een snack tentje heb gegeten is het koffers pakken...
Als ik klaar ben om te vertrekken ligt mijn gastheer van de riad nog lekker te snurken achter een gordijn bij de receptie dus besluit ik maar om stilletjes de riad te verlaten.
Ik ga op zoek naar de taxi standplaats om te kijken of ik een shared taxi kan vinden die me naar Tanger terug kan brengen. Die heb ik vrij snel gevonden echter ik moet nog wachten op medepassagiers.
Er staan ook 2 jongemannen in onderhandeling met een chauffeur en ik vang toevallig op dat ze naar Assilah willen....komt dat even goed uit daar wil ik namelijk ook naar toe. Ik dacht dit met de trein vanaf Tanger te moeten doen. Maar met wat onderhandelen en een belofte dat we nog 3 passagiers gaan oppikken wordt het een deal Assilah voor 6 personen voor 700 Dirham (€ 11 p.p.) voor een rit van ruim ongeveer 2 1/2 uur... prima!
Voordat we iedereen met bagage en al hebben opgepikt zijn we uur later klaar voor vertrek met drie spanjaarden, twee Italianen en een Nederlandse (moi) in de mini-bus. Op naar Assilah.....

Assilah ligt 43 km ten zuiden van Tanger. Een kleurrijke havenstad die al eeuwen floreert bij visserij, handel en piraterij. Nu de handel inmiddels is vertrokken naar de grotere containerhavens en piraterij niet langer meer een optie is draait de economie vooral op het toerisme. Historische locaties of musea heeft de stad niet maar in plaats daarvan hebben architecten de medina omgetoverd tot een cultureel openluchtmuseum.
In de zomer(juli/aug) wordt het Culturele festival van Assilah gehouden waarbij kunstenaars uit de hele wereld ergens in de medina een muur naar eigen smaak mogen beschilderen.
De dominante kleuren van de medina zijn wit en blauw, witgekalkte huizen met blauwe deuren en versieringen. Door de felle zon soms oogverblindend maar heel fotogeniek. De kleurrijke muurschilderingen komen hierdoor nog meer tot hun recht. Het contrast met de oude stadsmuren met bastions en poorten aan de buitenkant doen niks vermoeden van de totaal andere binnenkant van deze bijzondere medina.
Een schilderachtige, versterkte stad...

Naast de culturele medina wordt de stad ook nog eens omringd door prachtige stranden waar de golven van de oceaan stukslaan op de rotsen of het strand op rollen.
Hier komen in de zomer dan ook vooral veel Marokkaanse toeristen op af.

Als ik bij mijn hotel (alles in blauw/wit - Assilah stijl-) ben afgezet en mijn bagage heb gedropt kan ik niet wachten het strand op te gaan en daarna een rondje te maken door de schilderachtige medina. Aan de andere kant van de muur zie ik langzaam de zon wegzakken in de oceaan en daar moet ik gewoon even van genieten.
Maar als de zon weg is wordt het snel kouder en de oceaan wind doet daar nog een schepje bovenop dus zoek ik gauw een restaurant om iets warms te eten...maar weer eens iets traditioneels...couscous ook al is het geen vrijdag.
Als ik een uurtje later terug loop naar het hotel komt de kok me nog achterna rennen.... was it good madam?
Yes, it was very nice......
Please would you take my phone number and call me....typische vraag hier maar die hou ik toch maar voor mezelf.

Assilah... Reve du Maroc...nu voor de rust... in de zomer voor de verkoelende oceaan en de prachtige stranden.

Chefchaouen…ook mooi in het groen!

Ondanks dat ik gisteravond vroeg in mij bed lag…word ik vanochtend wakker om 10.45 uur, ik schrik ervan als ik op mijn telefoon kijk. Snel douchen dus en op zoek naar een ontbijtje. Het zonnetje is al lekker warm dus wordt het een ontbijt op het terras aan het gezellige plein vlak om de hoek. Een ontbijtje met verse geitenkaas want dat is een typisch en heerlijk product uit Chefchaouen.

Ik zal straks eerst op zoek moeten naar een paar stevige wandelgympen want op slippers of hakken de bergen in is niet zo’n goed plan.
Dus struin ik na het ontbijt de souk door en vind uiteindelijk voor 120 Dirham (€ 11) een paar “all stars” blauw nog wel!

Gauw schoenen wisselen en dan op naar het pad wat me door de bergen naar de moskee brengt die daar eenzaam op een heuvel boven alles uit steekt. Een dik half uur klimmen maar dan krijg je wel een prachtig uitzicht over de stad en de omliggende heuvels.
Gezellig tussen de geiten en het groen wat een welkome afwisseling is na al het blauw van de afgelopen uren. De omgeving is prachtig en ook het weer maakt alles tot een prachtig plaatje.

Als ik meer tijd zou hebben zou ik zeker nog verder de omgeving willen verkennen en me misschien wel eens wagen aan een avontuurlijk trektocht….maar dan wel in de zomer en met echte stevige wandelschoenen.

Op de terugweg kom ik langs de plek waar het water uit de bergen de stad binnenstroomt. De traditionele wasplek voor de vrouwen en een lange beek/waterval waar vandaan het schone en koude water zijn weg vind via allerlei slangen de stad in. Gezellige plek met allerlei terrasje eromheen dus een leuke gelegenheid voor even een pauze.

Daarna ga ik richting de Kasbah, het is een robuust bouwwerk met de charme van een ridderlijke burcht ooit gebouwd door 2 sultans die het voor verdedigingsdoeleinden hebben neergezet. Het is te bezichtigen voor 10 Dirham (nog geen € 1) en heeft een mooie tuin met een Andalusische uitstraling. Boven op de toren heb je een mooi uitzicht en zie je de zon achter de bergen ondergaan. Onderin de kerker waar aan de muur de kettingen van de gevangenen duidelijk laten zien dat je hier liever niet terecht wilde komen.

De zon is inmiddels vertrokken achter de bergen en dan wordt het snel fris dus zoek ik gauw een warme maaltijd op om deze mooie dag mee af te sluiten…