Rainbow Village Aghroud

Aghroud, ook wel het Regenboogdorp van Marokko genoemd, is een klein Amazigh (Berber) vissersdorp gelegen ongeveer 36 km ten noorden van Agadir. In slechts een paar jaar veranderde Aghroud van een traditionele vissersgemeenschap in een beroemde openluchttentoonstelling van kleurrijke muurschilderingen, geometrische kunst en cultuur. Hoog tijd voor een persoonlijk bezoekje dus, nu ik hier weer in de buurt ben.

Het dorp leefde generaties lang van vissen en kleine landbouw. Een eenvoudige, gemeenschapsgerichte levenswijze die uiteindelijk de basis vormde voor een werkelijk artistieke transformatie.De muurschilderingen bevatten ambachtelijke motieven uit de lokale Amazigh-tradities, waardoor deze vernieuwing diep geworteld bleef in de identiteit van het dorp.

Het begon allemaal in 2016 toen de lokale bewoner Abdelkebir Moutli zijn huis overschilderde met felle kleuren en traditionele geometrische patronen. Zijn initiatief stimuleerde buren om mee te doen en al snel werden meerdere huizen in het dorp geschilderd.
Wat begon als één woning groeide uit tot een collectief project dat Aghroud omtoverde tot een levend kunstwerk.Vrouwen, vissers en jongeren leverden allemaal hun bijdrage en symbolen, waardoor de kunstwerken niet alleen mooi zijn om te zien, maar ook verhalen vertellen over lokale mythes, het dagelijks leven en de band met de zee…en wat een mooi voorbeeld van waar samenwerking binnen een gemeenschap toe kan leiden.

Het dorp trekt sindsdien veel reizigers die vaak op zoek zijn naar authentieke ervaringen. In plaats van massatoerisme vind je hier dan ook een lokale gemeenschap die een stuk cultureel erfgoed toont via levendige street-art met felle kleuren en traditionele Amazigh-symboliek.

Wat later in de middag zijn we met een taxi via Indrive op pad gegaan wat zorgde voor zowel fel zonlicht tot zacht schemerlicht…om hopelijk mooie plaatjes te schieten en het warmste deel van de dag te vermijden. Zwemkleding mee want na de fotoshoot was het heerlijk relaxen op een stretcher aan het strand met een versgeperste jus d’orange. Relatief druk met lokale bezoekers op de vrije zondag maar geen toeristische attracties zoals kamelenritjes of quads in de verhuur alleen vrolijk drijvende glijbanen voor de kids….

In het water zijn een paar jongens aan het ballen en gooi ik de bal die in mijn richting komt naar ze terug…ze spreken alleen Arabisch, zeggen ze maar een paar meisjes verder op wel Engels en ik zie ze al nieuwsgierig op me afkomen…ze komen uit Nador maar niet verder dan een giegelende  “he loves you” waarop de jongen me in het Engels toch een “you are beautiful” toe roept en ik lachend met een bedankje het strand weer op zoek.

Er zijn slechts een paar kiosken en een klein cafeetje naast een klein winkeltje in het dorp…maar onder de parasols op het strand wordt hier en daar gezellig gebarbecued.
De wind waait stevig maar is ook heerlijk verkoelend en de parasols gelukkig net sterk genoeg om te blijven staan…”zullen we hier blijven slapen?” vraag ik Rachid met een zon die al aardig naar beneden zakt…maar met het opkomende tij en de aantrekkende wind is dat idee weer gauw van de baan en bellen we Mohammed Indrive voor een pick up service weer terug naar Tamraght…nog even langs de slager voor wat kefta voor in de pasta van vanavond.

Er staan twee Spaanse meisje voor me die er maar moeilijk uit komen wat te bestellen uit de kleine en karige vitrine in de eenvoudige slagerij.
Ze laten me voor om er nog even over na te denken terwijl mijn kefta ergens onderuit een koeling wordt gehaald. Dan wordt het zoeken naar wisselgeld met de mededeling dat ie me de laatste dirham’s morgen terug kan geven…is goed hoor! Is er dan ook kip vraag ik?
Soms zegt ie maar ik heb wel kalkoen, wil je dat?Misschien morgen of overmorgen…Inshallah en loop nog even naar een winkeltje om wat andere ingrediënten te zoeken…een ui, een paar tomaten, een wortel, pasta en pastasaus, dus dat moet lukken vanavond als de pannen in het appartement ook een beetje bruikbaar zijn.

Onderweg nog even een stop voor een  paar lekkere crêpes met nutella/banaan en Amlou bij een straatkant…kunnen we alvast beginnen met dessert😉 

Atlantic vibes

Na een eerste dag lekker luieren in het appartement en de wedstrijd Schotland - Marokko, waar Saibari Marokko al in de tweede minuut op voorsprong zet en Marokko er met de winst punten vandoor gaat lonkt het strand, de oceaan en Devil’s Rock. De oude legende van deze duivelse grot ligt nog vers in het geheugen; waar de zeven opeenvolgende magische golven die hier binnenrollen geluk zouden brengen in het huwelijk en vruchtbaarheid.

Maar om er te komen is er eerst een afdaling nodig vanuit het dorp. Gisteren al de mogelijke paden naar beneden ontdekt, het eerste pad met mooie cactussen op de helling maar niet echt goed begaanbaar dus op de weg terug een goed alternatief gezocht en gevonden via een creatieve trap van autobanden en het leuke koffie cafeetje Dar Amazzal met een weids uitzicht over de oceaan. Kom ik vast ook op een avond nog eens terug voor een mooie zonsondergang.

Maar nu dus op weg naar het strand en als we het terras van het café passeren wordt ik onverwacht begroet met een “bagheer” en heb ik voordat ik het weet een zoen van een Marokkaanse vrouw te pakken, die ik automatisch beantwoord, hhh. Marokkaanse gastvrijheid ten top terwijl Rachid me aangenaam maar niet echt verrast aankijkt. De zon begint al aardig op te warmen en met de eerste zweetdruppels staan we even later boven op de rots met een lekker windje.

De kust van Marokko herbergt natuurlijke mosselbanken op de rotsachtige kust met name in de regio Souss-Massa. Langs de Atlantische kust is er en natuurlijke wildgroei van verschilkende soorten mosselen (en ook oesters), die van oudsher door Berbervrouwen op traditionele wijze worden verzameld en gerookt. De in het wild geoogste mosselen staan bekend als 'Wakkad' en worden tevens geoogst door lokale vissersgemeenschappen.
Daarnaast zijn verspreid over het land diverse schelpdierkwekerijen. Tijdens mijn Grand Tour Maroc reed ik eerder naar het Oualidia maar ook Essaouira is een bekende plaats voor oesters en mosselen.Een mooie gelegenheid daarom nu om hier bij eb langs de kust te struinen tussen de rotsblokken met mosselbanken en drooggevallen privé strandjes…tot het tij keert.

Niet zonder uitdaging en het kost me enige moeite om Rachid te overtuigen dat het onbekende deel vanaf de Devil’s Rock richting Aourir (bananabeach) mijn nieuwsgierigheid wekt boven het lange strand langs de boulevard naar Taghzout.Maar als ik vraag of ie in is voor een klein avontuur gaat ie toch mee, hhh om vervolgens te erkennen dat het een prachtig strand met blauwe vissersbootjes is die uiteindelijk overloopt in een rotsachtige zandkust.Onbekend tot hoever we precies kunnen komen en of we gezien het tij op een gegeven moment misschien weer terug moeten, want naar boven klimmen lijkt voorlopig geen optie.

Het wemelt er idd. van de mosselbanken die wonderbaarlijke reliefen achterlaten in de rotsachtige stenen en in de poeltjes tussen de rotsen zwemt er van alles aan kleine visjes en zeediertjes.Het is wel oppassen geblazen waar je je voeten kan neerzetten want in het zand naast de rotsblokken zitten soms diepe kuilen en met het kerende tijd rollen de golven al aardig binnen en is het soms lastig de bodem onder de voeten te zien…en stap ik in een diep gat bij het ontwijken van een rots, verlies mijn evenwicht en val in het ondiepe water….rok nat, tas nat en Rachid die verontrust naar me kijkt als ie het bloed van een dikke schram op mijn been ziet.

Tijd om terug te keren dus en om lekker bij een surfspot met een verse jus van het uitzicht op de rots te genieten…en natuurlijk weer op tijd terug naar het appartement voor de wedstrijd Nederland-Zweden.

Tamraght…where the streets have no name!

De aankomst op Al Massira Airport in Agadir verloopt soepel.

Minder groot, minder druk en minder warm dan in Marrakech maar ook hier kun je direct een simkaart voor de telefoon aanschaffen, geld wisselen en een taxi boeken bij de centrale taxikiosk. Het vliegveld ligt 25 km ten zuiden van de stad en mijn bestemming dit keer nog iets verder naar het noorden dus koop ik voor ruim € 30 een ticket voor een privé-ritje.

Zo’n 15 km ten noorden van Agadir en net voor het populaire surfparadijs Thagzout, ligt op een heuvel Tamraght – een klein, authentiek Berberdorpje met uitzicht op de Atlantische oceaan. Hier vind je geen fancy beachclubs of luxe hotels maar een dorp waar de naamloze straten stoffig zijn, de gebouwen onopgesmukt en de sfeer puur laid-back en authentiek.

Er loopt een hoofdweg doorheen met verschillende kleine winkeltjes en restaurantjes en verder veel rotsachtige paden en doorgangen met trappen om de heuvel af te dalen richting de kust en het strand.
Er wordt enorm veel gebouwd momenteel en het zou me niet verbazen als het dorpje net als Thagazout in een paar jaar tijd zich gaat ontwikkelen tot een toeristische bestemming. Nu zijn het vooral nog de straathonden die de dienst uitmaken samen met de eenvoud en de rust die het uitstraalt.

Ik was er vorig jaar rond dezelfde tijd, en ondanks de verschillen die nu al goed zichtbaar zijn, voelt Tamraght nog steeds als vanouds simpel en oprecht – vooral wanneer ik even later uit de taxi stap, die me dit keer gelukkig tot bijna aan het appartement brengt en dat scheelt een hele klim.

Via het sleutelkluisje met een bijpassende code kom ik het appartement binnen, nadat ik eerst bij de verkeerde deur, een verkeerd sleutelkluisje en dus verkeerde code heb geprobeerd.🫣
Dan eerst de tassen uitpakken en dan na een kijkje op het mooie dakterras bij zonsondergang weer naar beneden op zoek naar een winkeltje om de eerste boodschappen in te slaan en om iets te eten bij het restaurant van Hicham die een lekkere kipschotel serveert en als take away een pasta bolognese… en dan is het wachten op Rachid!

De Atlantische Oceaan roept…

De koffer staat klaar…morgen verruil ik het alledaagse voor palmbomen, eindeloze stranden en een heel ander ritme.

He, hé,…eindelijk weer naar Marokko. Niet eerst naar Marrakech dit keer, maar rechtstreeks naar Agadir aan de kust. Koeler, rustiger en vrijer én met het vertrouwde geluid van de branding en de zeemeeuwen.

Een kort verblijf maar ook een nieuw avontuur onder de Marokkaanse zon…het begin van Ma Maroc, Thoughtful Travel & Tours❤️

Reis je weer mee?

Dierendag in Taghazout

Om een appartement te vinden in Taghazout kun je het beste contact opnemen met een lokale verhuurder of makelaar daar de keus op boekingsplatforms slechts beperkte is en vaak niet de appartementen kennen aan het strand.Na twee keer eerder hier te zijn geweest kennen we inmiddels de weg een beetje en proberen we eerst contact te zoeken met de verhuurder van de vorige keer.Helaas is die druk bezig en niet ter plaatse dus stelt Rachid voor dat ik het beste naar het kantoor van het verhuurbedrijf kan gaan wat gevestigd is in hetzelfde gebouw van de appartementen.

Boven aan de traptref ik een dame in het kantoor en ik leg haar uit dat ik op zoek ben naar een appartement voor 2 nachten en 2 personen. Ze heeft een tweetal opties maar met een wat stevige prijs dus eerst maar eens kijken wat ze heeft alvorens te onderhandelen.
Een groot appartement en een studio.
Als ik na de bezichtiging zeg ik dat ik de prijs aan de hoge kant vind en dat ik er over na ga denken komt ze met nog een andere mogelijkheid wegens een verhuizing, dus op naar de volgende die er qua grootte, comfort en prijs tussen in zit.

Bij terugkomst laat ze de prijs iets zakken waarbij ik zeg dat de goedkopere studio op zich prima is want het uitzicht is bij alle drie prachtig en dat is het belangrijkste. Dus komen we tot een deal en vul ik het incheckformulier in.
Tegenover me zit haar assistente die me net heeft rondgeleid en ik hoor haar iets zeggen in het Marokkaans wat ik niet begrijp dus vraag ik wat ze bedoeld.Ze knijpt dan haar ogen dicht en het blijkt dat ze daarmee wil zeggen dat ze niks heeft gezien oftewel een oogje dicht kan knijpen.Het duurt even voordat ik me realiseer dat het betrekking heeft op Rachid die buiten staat te wachten en schiet dan vervolgens in de lach en doe een hand voor mijn ogen.
Aha, zeg ik daar ben ik blij om en we raken nog even aan de praat terwijl ik naar Rachid loop om te zeggen dat we naar de studio kunnen.

Maar op het moment dat ik de sleutel wil meenemen en heb betaald zegt ze ineens dat ze me nog een kadootje wil geven en ze geeft me vervolgens de sleutel van het middelste appartement.Kun je nog iemand gezellig uitnodigen zegt ze met een lach.
Dus bedank ik haar hartelijk voor deze onverwachte upgrade en gaan we ons snel installeren en genieten op het balkon van de zon die al bijna ondergaat.

Als ik iets later een fles water en wc papier ga halen zie ik dat er onder aan het slaapkamerraam een moederpoes ligt met een aantal drinkende kittens.De anderen spelen rondom de kartonnen doos die als behuizing wordt gebruikt. Een kleintje komt bij mijn voeten snuffelen maar de hond die schijnbaar de wacht houdt pakt het kleintje in zijn nekvel en probeert het weer terug in de richting van de doos te brengen…Echt schattig om te zien hoe een jonge hond-zelf nog een pup- met een verbonden poot al zo zorgzaam is. Ik tel er uiteindelijk 8 stuks dus dat is en groot nest maar aan allerlei lege bakjes te zien wordt er goed op ze gepast.En wat een leuke verrassing zo onder het raam op Wereld dierendag.Morgenochtend dus maar een blikje tonijn voor ze kopen en ook een kleine bijdrage leveren, dierendag of niet!

De volgende dag komt moeders zelfs even binnen wandelen door het slaapkamerraam…en loopt zelfverzekerd over de rand van het balkon bij ons op het terras aan de achterkant, vijf hoog vanaf het strand…blijft knap om te zien hoe ze perfect haar balans kan houden zonder te vallen!

Het ruisen van de golven, het prachtige uitzicht over de oceaan met in de ochtend de vissersbootjes en mooie zonsondergang in de avond en natuurlijk een dagje relaxen op de stretcher met een frisse duik in de golven…een heerlijke afsluiter van weer een veel te kort Marokko bezoek…tja, morgen helaas weer terug naar Marrakech voor nog een laatste nacht!

Escape from Marrakech

Het is niet extreem druk met toeristen in de stad en op het grote Jeema El Fna plein merk ik maar misschien komt dat ook wel doordat het hele plein op zijn kop ligt voor een grootscheepse renovatie of door het warme en ongekende benauwde weer. De temperatuur komt nog steeds boven de 30 graden en het is een ongebruikelijk vochtige warmte momenteel in Marrakech.Dus een heel goed excuus om een paar dagen naar de kust te gaan, al hadden we dat anders waarschijnlijk ook wel gedaan als strand- en waterliefhebbers.

Ook al kun je in de stad best ook de nodige verkoeling zoeken zoals gisteren even op het terras bij het nieuwe Café Restaurant “La Môme” aan Place de 16 Novembre in Gueliz met de dansende fonteinen en een verse vitamine detox met een mix van wortel/komkommersap en fruitjus.De naam verwijst vermoedelijk naar de film van La Môme Edith Piaf en La Vie en Rose en ademt de Franse charme van Parijs met een groot terras…maar toch de Atlantische Oceaan blijft onverbeterlijk de beste optie.

Dus boeken we twee bustickets bij Supratours en vertrekken we om 12.00 uur met de bus naar Agadir. Vandaaruit kunnen we met een taxi verder naar ons geliefde Taghazout.Waar we het mooie appartement in Marrakech graag even inruilen voor een plekje met uitzicht op de oceaan.Maar als het kan komen we nog een nachtje terug, zeg ik tegen Katie als ze de sleutel op komt halen.Ja, hoor zegt ze dat is prima.Ik heb evt. ook een etage hoger nog een ander appartement dus dat komt vast goed.

Dan pakken we een taxi naar het treinstation waar het busstation van Supratours vlak naast ligt en hoef ik alleen nog maar een bagageticket te kopen om een tas in het ruim van de bus mee te kunnen nemen. 7 dirham oftewel zo’n € 0,70 dat is een heel ander bedrag dan wat ik moest neertellen om diezelfde tas als handbagage in het vliegtuig mee te nemen…nl. € 75,00 voor de heen- en terugvlucht, pfff!

Op het station van Agadir probeer ik een taxi te regelen via Indrive - de Marokkaanse Uber- ondanks de aandringende taxichauffeur van de oranje city - taxi’s die me duidelijk maakt dat Indrive verboden is in Marokko en kennelijk in de gaten heeft dat ik contact met ze heb.
Dat het nog steeds een onacceptabel alternatief voor de zittende taxi orde is blijkt ook wel uit het extra tarief wat er wordt gevraagd als de Indrive chauffeur hoort dat we van het station opgehaald willen worden. Rachid zegt al snel dat we beter het bus station kunnen verlaten en ergens anders afspreken voordat er er hier een heftige discussie of zelfs gevecht ontstaat tussen de beide mannen. Er staan bovendien fikse boetes op het spel en een evt. in beslagname van de auto en dat willen we niet graag op ons geweten hebben dus proberen met enige moeite de taxichauffeur te ontwijken en Mohamed buiten het hek te ontmoeten…om na een kleine 30 minuten te worden afgezet in het centrum van Taghazout.
Waar de volgende uitdaging alweer op ons afkomt…het vinden van een appartement!

Verrassend nieuws….

De laatste keer dat ik in Riad Orange was in november vorig jaar.
Om met eigen ogen te zien dat de enorme schade die de aardbeving heeft aangericht langzaam maar zeker aan het herstellen is.
Maar vooral ook om Bouchra, Mohamed en Aziz weer te zien. Er werd toen nog druk gewerkt om ook de laatste kamers/suites weer klaar te maken voor de toekomstige gasten maar ik was afgelopen juni te kort in Marrakech dus nu hoog tijd voor weer een bezoekje.

Dus klop ik met de deurklopper op de mooie en bekende houten deur en doet een enigszins verbaasde Aziz open die daarna gelijk een blij verrast gezicht laat zien.Alle bouwresten zijn nu verdwenen en er hangt weer een frisse sfeer in de lucht met het aroma van de geurolie uit de keramieken verdampers onderaan de bananen- en sinaasappelboom in de patio.

Er klinkt gerommel in de keuken maar het is niet Bouchra die ik daar aantref zoals de laatste keer.Het is Kadijsha vertelt Aziz en dan gelijk vraagt of ik zin heb in een kopje thee. Tuurlijk, zeg ik en vraag vervolgens waar Bouchra is…of is ze vrij vandaag? En Mohamed?Mohamed blijkt boodschappen aan het halen en voor wat betreft Bouchra haalt ie zijn schouders op en zegt dat ze er niet is en dat hij het allemaal niet begrijpt.“Wat begrijp je niet?” vraag ik hem voorzichtig want ik weet dat hier veel zaken die onbegrijpelijk, ongewenst of ongepast zijn uit fatsoen niet ter sprake worden gebracht terwijl ik wel graag wil weten wat er aan de hand is met Bouchra, die vorig jaar nog haar moeder verloor aan de gevolgen van kanker.
Mohamed weet meer zegt ie dus je kunt het hem straks vragen.Pff, gelukkig kan ik zo zijn stilzwijgen respecteren, gezellig een kopje thee met hem drinken en er later achter zien te komen waarom Bouchra er niet is.

Maar dan vertelt hij toch het een en ander zij het in wat korte flarden en gebaren o.a. dat ze getrouwd is en onlangs is bevallen van een zoon.Nu er bij hem toch een deurtje opengaat is het mijn beurt om eerst verbaasd en dan uiteindelijk ook blij verrast te reageren…Bouchra, een baby en een man?Ik ben nog geen jaar weggeweest en dan…

Het eerste wat in me opkomt is: Is ze Ok…gezond, gelukkig? Dus ik kan niet wachten tot Mohamed arriveert en maak intussen een rondje door de riad om de familiesuites te bekijken die nu helemaal af en mooi zijn en maak een praatje met één van de Nederlandse gasten die samen met zijn vriendin aan het begin zit van een mooie rondreis.

Even later verschijnt Mohamed en kan in ook hem omhelzen en begroeten in de keuken waar een lekkere tajine voor hem is gemaakt.
Eet je met me mee?, vraagt ie.
Alleen een hapje proeven hoor, zeg ik om zijn gastvrije aanbod niet helemaal af te slaan, want dat hoort hier niet, maar ook om zijn maaltijd niet te halveren.Waarna hij me grotendeels op de hoogte brengt van Bouchra, me gerust stelt en ik haar nieuwe telefoonnummer krijg zodat ik contact met haar kan opnemen.

Wat een onverwacht nieuws, wat een onverwachte en leuke verrassing….hopelijk lukt het me om nog op kraamvisite te gaan!

De man op de foto…

Alles heeft een keerzijde wordt wel eens gezegd!
En al ben ik niet bepaald van absolute woorden als “ alles” die geen ruimte voor nuances laten en waarmee je eigenlijk aan het generaliseren bent- zit er nu hier toch wel een zekere waarheid in.

Zo rustig als het ‘s ochtends is met de lucht van de versgebakken Msemen zo lawaaierig is het ‘s avonds met de geur van de Sisha die opstijgt uit de bar’s beneden. Maar Marokko staatniet voor niets bekend als een land met de grote contrasten. Om maar eens te beginnen met het geïdealiseerde beeld van de toerist versus de realiteit van het dagelijks leven voor een groot deel van de Marokkkanse bevolking.
Want naast de schoonheid van het landschap, de culturele trekpleisters en de bijzondere gastvrijheid bestaan er ook minder gepolijste gebieden, bedelaars, armoede, kleine criminaliteit, agressie en intimidatie.

Ik maak me soms ook schuldig aan die geïdealiseerde werkelijkheid,weet ik.
Door mijn “roze bril” zie ik als bezoeker vooral de schoonheid, de rijke geschiedenis, de unieke locaties en geniet ik van de vrijheid die ik heb om te kunnen reizen…maar kijkend met een andere kleur bril oftewel denkbril kan ik de zaken inmiddels ook aardig relativeren zeker met Rachid aan mijn zij, die als “local” soms een heel andere kijk heeft op Marokko en me dan weer even met mijn beide benen op de grond krijgt.

De huidige opstanden van de jongeren in het land zijn misschien wel het bewijs dat er momenteel veel ontevredenheid en frustratie is over de sociale ongelijkheid, de corruptie en het gebrek aan een goede publieke gezondheidszorg & onderwijs.
Het is de zgn. generatie Z die met name in de grote steden deze week de straat op is gegaan om te protesteren. In eerste instantie in een vreedzame poging maar gezien de heftige emoties en het stevige optreden van de politie loopt het inmiddels aardig uit de hand met brandstichting, vernielingen, gewonden en zelfs twee doden. “De jeugd heeft de toekomst” lijkt hier in het gedrang met de hoge werkeloosheid vooral onder jongeren en het gebrek aan een toekomstperspectief…naast de publiekezorg die ernstig tekort dreigt te schieten en de onbetaalbare privé zorg, vergelijkbaar met de problemen in het onderwijs.

Rachid stuurt me een foto van een man die op straat staat met een bord boven zijn hoofd. “Morocco is not what tourists see”.
Een bewering die het contrast tussen de verschillende beelden nog eensbenadrukt en bevestigd.

Los van de vele beelden in de media van de heftige confrontaties tussen de demonstranten en het gezag is er hier gelukkig weinig merkbaar van.Zit Rachid gewoon in een fietstour met een grote groep ondernemers uit Nederland en pak ik de bus naar de medina om wat zaken te regelen en voor een bezoekje aan de riad…..