Nascholingsreis & nationale feestdagen

Na een relaxte vrije dag en een paar aanpassingen op mijn nieuwe stek kan ik weer met nieuwe energie aan de volgende groep gasten beginnen.

Het betreft een nascholingsreis van huisartsen & medisch personeel evt. met hun partner. Ze hebben de hele Riad afgehuurd voor vier dagen met daarnaast nog een aantal extra kamers in Riad Leila.

Met overdag een meeting in de salon en een aantal andere activiteiten.

In totaal 20 personen met op de eerste avond een diner en de volgende dag een lunch.

Dat wordt dus flink doorwerken aangezien het ontbijt, lunch en diner op het dakterras plaatsvinden.

Dus een enigszins logistieke voorbereiding is wel zo handig.

Gelukkig hebben we boven een klein keukentje waarin we het een en ander kunnen klaarzetten.

De grote uitdaging in één grote groep zit vooral in dat alles tegelijk moet.

Normaal komen/gaan en eten gasten verspreid over de dag.

Maar als de groep binnenstapt is de hele patio gelijk gevuld met mensen. En zal ik nu toch echt extra glazen moeten gaan bijkopen.

Als ze op vrijdag een dagje naar de bergen gaan keert de rust weer een beetje terug. Alhoewel het nog best wat geregel is om voor een aantal de Hammam te bespreken en een aantal diners voor ze te reserveren.

Twee dames neem ik mee naar het Centre Artisanal in de Kasbah. Ze willen een vloerkleedje kopen en vragen om advies. Hier kun je echt alles kopen wat je ook terugvindt in de soeks maar dan tegen een “fixed price”. Zo weet je ongeveer wat de reële prijs is van zaken en het is een enorme grote winkel waar je je ogen uitkijkt. Ik laat ze achter op de vloerkleden afdeling en ga zelf op zoek naar mooie spiegel, maar daar hangt nog een behoorlijk prijskaartje aan dus laat ik voorlopig maar aan me voorbij gaan. Wel koop ik kleine tajine want met een eigen keukentje kan ik me eindelijk eens meer gaan verdiepen in de Marokkaanse keuken.

Bovendien heb ik Rachid belooft dat ik voor hem ga koken.

Als ik hem vertel waar ik de tajine gekocht heb en de dames heb afgezet, begint ie te lachen en zegt: je had daar commissie kunnen krijgen.

Ja, dat had misschien gekund ook al heb ik eerder via Driss begrepen dat dat daar niet kan.

Morgen vertrekt de groep weer en is het een nationale feestdag. De herdenking van de Groene Mars. Op 06 november wordt deze historische gebeurtenis jaarlijks gevierd met een vrije dag. Marokko kent relatief veel feestdagen zo’n 20 in totaal maar dat betekent niet altijd dat iedereen vrij is of vrij kan zijn.

Dus voor ons zal die nog even op zich laten wachten. Want pas na half november wordt het wat rustiger in de riad en kunnen we hopelijk gezellig met zijn tweeën een paar dagen naar Taghazout.

Het kleine vissersdorp aan de Atlantische kust van Marokko, iets ten noorden van Agadir staat al een tijdje op mijn verlanglijst en is een geliefde plek van Rachid. De bevolking bestaat uit Berbers en een grote gemeenschap Europeanen omdat het sinds de jaren zestig een grote hippiegemeenschap heeft. Een bekende surfplek waar wij ons beiden denk ik thuis zullen voelen… als een vis in het water.

Le Petit Prince... en politiecontrole!

Er komt vandaag een flink aantal nieuwe gasten aan en we hebben vanavond 12 mensen voor het diner. Dus stem ik in de keuken het eten af met de dames en omdat het vrijdag is worden er twee grote schalen couscous voorbereidt als alle kamers weer in orde zijn. Dan ga ik een deel van mijn spullen alvast richting het huis brengen want gezien de locatie kan ik niet dichtbij komen met een taxi dus ga ik het in etappes meenemen. Het is ruim een kwartier lopen vanaf de Riad maar zo kom ik mooi elke dag aan mijn stappen en samen met het vele trappen lopen hier, wat ik niet meer gewend ben komt er weer een beetje beweging in mijn lijf en kan ik hopelijk mijn conditie weer een nieuwe boost geven en dat wordt hoog tijd.

Een van de gasten die komt heeft de rondreis Petit Prince geboekt, een familiereis die in het teken staat van de verhalen van “De kleine prins”. We organiseren deze reis in de herfst- en Krokusvakantie, een avontuurlijk woestijnreis geïnspireerd op een Berbers sprookje. Het verhaal van de kleine prins is geschreven door Antoine de St. Exupéry en veel mensen weten niet dat hij vroeger in Marokko werkte en post rondbracht in een klein postvliegtuigje. Als op een dag het vliegtuigje neerstort in de woestijn ontmoet hij daar een kleine prins en daar is later een mooi boek over geschreven. Deze reis is geschikt om te doen met jonge kinderen.

Er wordt o.a. gewandeld met ezeltjes, kamelenmelk gedronken, schatten gezocht in de bergen, geslapen in een nomadentent en zandkasteel. Inclusief een rondleiding in Marrakech…en omdat Astrid de Safraanreis nog aan het begeleiden is vraagt ze mij de rondleiding morgen te doen, dus weer een leuke nieuwe uitdaging en die zal ik enigszins moeten voorbereiden want er zit ook een bezoekje aan de Medersa (koranschool) in aan de noordoostkant van de soeks.

Op weg naar huis was ik het spoor even duister en kon ik het huis zo gauw niet meer terugvinden. Gelukkig kon Rachid me telefonisch weer de goede richting op sturen…het blijft een doolhof maar inmiddels begin ik mijn weg steeds beter te vinden in ook de overvolle winkelstraatjes van de soeks. Zijn eerste werkdagen zitten erop…. tien uur werken dus die slaapt al bijna als ik hem een appje stuur om me te gidsen. Maar dinsdag hebben we samen een dagje vrij dus dan kunnen we even lekker relaxen en uitslapen. Want ik merk na drie weken elke dag werken dat het goed is om even een pauze te pakken… en dat kan nu!

Dus spreken we maandag na het werk af bij SKY Mabrouk af waar je een mooi uitzicht hebt over Marrakech vanaf het dakterras en stappen daar in de mooie glazen lift naar het bovenste terras. Ook dit restaurant heeft een mooie make-over gekregen tijdens of na COVID en al is het er niet erg druk, het is een heerlijk plek om te relaxen met een biertje in de loungebanken. Daarna pakken we een taxi naar Gueliz voor nog wat boodschappen bij de Carrefour en gaan we wat eten in Taberna 12, de tapasbar waar Rachid een tijdje heeft gewerkt tijdens de Coronajaren en daar worden we vriendelijk onthaald door zijn voormalige collega’s. Op de kaart staat een heerlijke paella en door het open dak schijnt een mooie opkomende 1/4 maan. Als er even later een Nederlandse vader met twee volwassen kinderen naast ons komen zitten raken we gezellig aan de praat… totdat het tijd is om te gaan en we de fles witte wijn weer uit de koelkast meenemen. Met de taxi terug naar Jemaa el Fna en dan nog een stukje lopen door de Soeks en naar huis….maar als we bij de laatste afslag naar het pleintje komen zijn de deuren van de soek gesloten en moeten we via een kleine omweg onze weg vervolgen en dan staat er ineens een politieagent bij de poort.

Niet in uniform maar gewoon in burgerkleding en voor mij onherkenbaar … maar niet voor Rachid die weet dat we nu met een goed verhaal moeten komen om zijn argwaan te stillen. Dus wordt er een heel gesprek in het Arabisch gevoerd waarin hij uitlegt dat we collega’s zijn maar dat hij zijn ID niet bij zich heeft en hij die thuis zal moeten gaan halen. Vervolgens richt de agent zich tot mij en vraagt voor welke Riad ik werk en of ik een man in Nederland heb cq. getrouwd ben. Aangezien ik weet dat je hier maar beter getrouwd kunt zijn zeg ik ja en dat ik ook 3 kinderen heb in Nederland. Hij twijfelt even zo te zien maar laat ons vervolgens gaan…pfff, we lopen zo snel mogelijk naar huis. Gelukkig kunnen we morgenochtend uitslapen en even bijkomen!

Berberblauw en El Fenn

Na twee nachten check ik uit in Riad White Flowers en heb ik nog een rustige dag en nacht in onze eigen riad voor de boeg. Daarna kan ik in ieder geval eerst voor een week in mijn nieuwe huisje terecht en als het goed bevalt kan ik het ook voor een langere tijd huren. Het ligt midden in de souks en heeft 2 etages met op de eerste etage een slaapkamer met een ruimte waar je evt. een zitkamer van kunt maken en op de tweede etage een overkapte patio met aan de ene zijde een slaapkamer en aan de andere kant een kleine keuken en een badkamer, waar ik net in kan staan, hhh. Een mooie ligging en lekker Marokkaans ingericht in Berber blauw. Misschien is het wel de Berber- look die me aanspreekt want zowel Driss als Rachid zijn van Berberse afkomst. Alhoewel ze uit twee verschillende streken komen, de eerste uit de bergen en de tweede uit Essaouira aan de kust. Rachid is dan ook een echte waterliefhebber, zwemmen, surfen en kan daarnaast uitstekend paardrijden zie ik aan een mooi filmpje op het strand van Taghazout.

Een spannende dag vandaag voor hem want hij heeft een sollicitatiegesprek bij El Fenn, één van de meest exclusieve Riads in Marrakech. Vanessa Branson (zus van de Britse magnaat Sir Richard Branson) is mede-eigenaar van dit prachtige design hotel in Marokkaanse stijl in de Medina.

Ik krijg van Driss een berichtje dat ook hij nog voor me op zoek is en dat er een Duits echtpaar is die mogelijk iets te huur aanbiedt en er na het weekend wellicht een afspraak kan worden gemaakt. Hij staat vandaag een dagje op de markt in Marrakech in Lakmmiss. De markt ligt naast de Bab El Khémis, één van de poorten van de Medina in het noordoosten van Marrakech en is ook bekend als “de poort van donderdag en dankt deze naam aan de belangrijkste soek van de stad die in het verleden alleen op donderdag woerd gehouden. Je kan er mooie oude deuren en ramen kopen en noem maar op. Via hem hoor ik dat de markt nu op donderdag, zaterdag en zondag geopend is. De plek diende als handelsplaats tussen de inwoners van de stad, dankzij de strategische ligging en de constante reuring. Op drukke dagen tot wel 10.000 mensen. Er wordt dan ook van alles verhandeld en ik kan er allerlei zaken voor in huis kopen.

Maar dat je het beste ’s ochtends rond 10.00 uur kan gaan en als hij tijd heeft hij met me mee kan gaan. Dus wie weet als ik straks wat spullen nodig heb....

Ik krijg ook nog een telefoontje van Ali, een oude bekend uit Rabat die alweer een aantal jaren in Marrakech woont. Als ik hem vertel dat ik in Marrakech aan het werk ben vraagt ie eerst waarom ik hem niet heb benaderd om voor het reisbureau van zijn broer te komen werken bij Alhambra Voyayes.

Ik leg hem voorzichtig uit dat het voor mij aantrekkelijker is om voor een Nederlandse organisatie te werken, en dat snapt ie wel. Hij is inmiddels getrouwd en ik vraag hem hoe het huwelijk hem bevalt. Hij begint te lachen en zegt dat ik daar meer ervaring mee heb dan hij…hhh, binnenkort dan maar een keertje bijpraten op een terrasje en ook hij gaat om zich heen informeren naar woonruimte. Zo zie je maar weer hoe fijn het is dat je in de afgelopen jaren een paar goede contacten hebt opgedaan en hoe behulpzaam ze zijn als je ze ergens om vraagt.

Dan hoor ik van Rachid dat hij de baan heeft gekregen en is het tijd voor een feestje….

We spreken af bij de poort en pakken samen een taxi naar Gueliz om wat boodschappen te halen bij de Carrefour en gaan dan naar La Cueva, een gezellige tapasbar in de nieuwe wijk.

Alvast even proosten met een biertje en wat eten en de fles Cava die we hebben gekocht laten we daar in de koelkast leggen. Nu nog alleen de sleutels van het huis zien te regelen, anders hebben we geen plek om hem op te drinken, hhh!

Wel een groot verschil hoe eenvoudig het nu met hem is om dingen samen te doen. Misschien ligt het aan de leeftijd en mogenlijk ook aan het feit dat hij niet getrouwd is en/of dat de herkomst van de kust er ook iets mee te maken heeft.

We pakken een taxi terug naar de Medina, wat nog niet zo eenvoudig blijkt want er is een festival gaande in het centrum en alle taxi’s zijn bezet…maken onderweg nog een paar kopieën van zijn ID, die morgen mee moeten naar zijn eerste werkdag….en dan kan eindelijk de fles bubbels open als we in het huis arriveren en Mohammed ons binnenlaat.

We gaan het niet laat maken, zeiden we nog voordat we in de taxi naar Gueliz stapten, maar inmiddels is het 00.30 uur en ik moet nog terug naar de riad waar we ook nog gasten verwachten die om 01.00 uur vanaf het vliegveld komen en de kersverse werknemer moet morgenochtend om 7.00 uur weer fris en fruitig (en niet vergeten, gladgeschoren, hhh) op het werk aanwezig zijn en dus wordt ik weer veilig naar de riad teruggebracht.

Op huizenjacht met Rachid....

Weer een paar nachtjes uit logeren. Dit keer in Riad White Roses net om de hoek bij Riad Orange. Ik merk dat het tijd wordt dat ik een plekje voor mezelf moet gaan vinden. Het gesleep met spullen en leven uit de koffer daar ben ik eigenlijk wel een beetje klaar mee en ik wil graag een plekje waar ik ook wat meer privacy heb.

Tot nu toe heb ik alle dagen steeds gewerkt om het ritme van de riad te leren kennen en te kijken wat er zoal op je af komt in dit werk. Dat het divers is was vrij snel duidelijk. Er komt veel bij kijken om alles op rolletjes te laten lopen voor het bedienen van de gasten, in de keuken, de kamers, de financiën, de was, de boekingen, excursies en het in-en uitchecken. Dus lekker om daar even afstand van te kunnen doen op een eigen en fijne plek en natuurlijk om Rachid te kunnen ontvangen want in de openbaarheid hier is dat complex.

Ik merk dat ook aan hem als we samen door de souks naar het eerste huis lopen voor een bezichtiging. Hij loopt een stuk voor me en verontschuldigd zich dat ie niet naast me durft te lopen, al pakt ie zo en dan wel mijn hand om me mee te leiden of aan de kant te sturen als er weer een brommertje in sneltreinvaart langs ons wil. Ik wil niet 48 uur de bak in als de politie ons aanhoudt, zegt ie en ik voel het zweet in zijn handen. Heb je dat niet voor me over zeg ik met een knipoog ….waarop hij lacht en zegt dat het echt niet leuk is om 48 uur opgesloten te zitten.

Ik zeg dat ik het probleem ken waarop we even later een vriend van hem ontmoeten die ons meeneemt naar het huis.

Bij het huis aangekomen wachten we weer totdat er iemand met een sleutel komt. Het ziet er leuk uit, een frisse grijswitte Marokkaanse stijl maar de bovenste slaapkamer zit dicht dus zeg ik dat ik morgen nog wel een keer terug wil komen om die ook te bekijken en vraag of ik het eerst voor een week kan huren om te proberen alvorens het voor de lange termijn te huren… en dat kan.

We nemen afscheid van de twee mannen en gaan samen nog wat drinken bij Café des Epices aan het gezellige Rab al Kedima plein met een leuke markt waar je van alles en nog wat kan kopen. Daarna lopen we samen terug naar de riad en nemen we afscheid bij de deur met een kus. Morgen samen weer kijken?

Ja, gezellig morgen samen weer kijken!

Als ik de riad binnenstap is Bouchra al omgekleed en staat klaar om met me mee te gaan naar Marjane. We gaan samen een aantal inkopen doen voor de keuken en pakken een taxi naar misschien wel de grootste supermarkt van Marrakech. Hier is echt alles te koop dus is het zoeken tussen de gangpaden naar wijnglazen, theelepeltjes, dweilen, bezems, bakvormen ect.

Voor Mohamed nemen we een goede sinaasappelpers mee. Voor Haziz vullen we de theepotten reeks aan met een mediumformaat en kopen we voor Malika een nieuwe bakplaat voor het maken van de Marokkaanse Msemmen, baghrir en Bouchiar voor bij het ontbijt. Voor Bouchra een goede hakmolen en een tosti-ijzer om panini’s te kunnen maken als lunch. Bepakt en bezakt pakken we om 22.00 uur weer een taxi terug naar de riad. De taxichauffeur probeert de truc van “het geen wisselgeld hebben” en wil me niet teruggeven van de 50 Dirham die ik hem geef. Als ik hem uiteindelijk 40 dhs geef voor de 38 dhs die op de meter staat kijkt ie niet bepaald blij…

Na mijn ontbijtje de volgende ochtend in Riad White Roses ga ik eerst naar de riad om te helpen opruimen na het ontbijt en Malika te informeren t.a.v. het schoonmaken van de kamers. Het is op zich een rustige dag. Alleen de Italiaanse gasten die uitchecken en twee Nederlandse gasten die binnenkomen.

Om 13.00 uur ontmoet ik Rachid weer op het Djeema El Fna en gaan we gelijk richting het eerste huis. In de soeks loopt ie weer een stuk vooruit maar als we bij het donkere poortje vlakbij het huis komen durft ie wel heel dichtbij te komen, hhh.

We bekijken het huis voor de tweede keer maar komen er qua prijs niet uit en later hoor ik dat er ook een restrictie op het huis zit voor het ontvangen van visite. Familie, vrouwen en vrienden ok, maar geen Marokkaanse mannen. Tja, die restrictie kom ik wel vaker tegen op AirBnB en ook al denk je wie gaat dat controleren….nou dan ken je hier de sociale controle van de buren nog niet.

Dus gaan we op zoek naar huis twee want ik ben niet van plan om mijn vrijheid met deze regel aan banden te laten leggen.

Huis twee ligt redelijk in dezelfde buurt en de eigenaar is een goede vriend van Rachid en begrijpt de situatie zo te zien beter want hij laat ons na de onderhandeling en het schenken van een kop thee alleen in de woning…met de deuren dicht hebben we dan eindelijk samen even het rijk alleen...

Mag ik je hier vaker komen opzoeken vraagt ie met een knipoog als we afscheid nemen op het plein.
Jazeker mag dat …. gezellig met een flesje wijn de volgende keer.

Geboorte in Marokko...wat een feest!

De tassen weer ingepakt voor een terugkeer naar onze eigen riad.

Ik pak een taxi naar Paleis Bahia en tref een aantal gasten en Astrid en de familie aan het ontbijt bij binnenkomst in de riad. Mohammed is druk in de keuken want H’aziz en Bouchra zijn allebei vrij en Malika is er nog niet dus ga ik eerst de vaatwasser maar eens inruimen en daarna nog twee keer.

Als de rust is teruggekeerd ga ik me vast voorbereiden op vanmiddag…op het geboortefeest bij de zus van Bouchra. De kaftan gaat mee in de tas en wordt vakkundig door Malika opgevouwen en om 15.00 uur ontmoet ik Bouchra bij het paleis samen met haar dochtertje Inez. We gaan eerst nog even langs de kledingwinkel in de Joodse wijk om voor haar een mooie donkerpaarse kaftan te kopen en voor de baby een knalrose. En dan op zoek naar een taxi die ons naar de rand van Marrakech brengt om daar over te stappen in een grand taxi waar we met zijn zevenen worden ingeblikt. Dan grijpt Bouchra ineens paniekerig om zich heen en zegt…ma telephone! Ze kan haar telefoon niet vinden en is bang dat hij in de vorige taxi is blijven liggen.

Haar hart slaat op hol en daar kan ik me alles bij voorstellen en de hele taxi in rep en roer. We proberen de riad te bellen of zij het taxibedrijf kunnen benaderen…totdat de chauffeur om haar nummer vraagt en er een beltoon afgaat in haar tas en ze opgelucht haar telefoon uit het achterste vakje van haar tas haalt. Wow, dat was even een stressmomentje.

Na een kwartiertje rijden stappen we uit bij een soort nederzetting buiten Marrakech. Stoffig en bestaand uit huizen gebouwd uit gestapelde betonblokken, onafgewerkt en saai.

Boven ons hoofd een wirwar van elektriciteitsdraden en een klein winkeltje in garagestijl. Het lijkt wel een soort “ghosttown”, zo’n verlaten cowboystadje waar je de cowboys en saloons weg kunt denken en waar werkelijk geen stukje groen of grassprietje te bekennen is. We halen een flesje water en een ballon voor Inez bij de man in de kiosk die tevoorschijn moet komen.En wachten totdat we worden opgehaald om naar het huis van de kersverse moeder te worden gebracht.

Na tien minuten wachten komt er een groepje mensen op ons af. Één dame is kompleet in het zwart en gesluierd, het lijkt wel of ik even terug ben in Saoedie- Arabie. Samen met nog een dame en twee kinderen worden we door de nauwe en oneffen straatjes naar een doodlopende steeg gebracht waar een blauw stuk plastic voor hangt. Als ze het opzij doen kijk ik in een steegje met allemaal vrouwen en kinderen. Er ligt een lange rode loper door de hele steeg waar aan het eind en aan de rechterkant een stuk of vier deuren van huizen zitten. Hoeveel vrouwen en kinderen er op de grond en op kussens zitten weet ik niet precies maar ik schat zo tussen de 50 -75. Ze begroeten ons allemaal vriendelijke en zijn mooi en gekleurd gekleed.

Bij het huis van de baby gaan we via een kleine kamer met nog een aantal prachtig geklede dames naar boven via een trap van betonblokken en komen in een kleine ruimte waar een keukentje en één kleine slaapkamer zit. Op het tweepersoonsbed ligt daar de twee weken oude “Nour”, wat licht betekent, gewikkeld in een rosé dekentje. In diepe slaap met zo nu en dan een lachstuipje of gaapje, ieniemienie voetjes en een bos donker haar. Ze is de derde dochter op rij en Inez is meteen onder de indruk van dit kleine wondertje. Er is thee en koekjes, heel veel koekjes op grote schalen en naast me liggen, in een grote deken broden verstopt minstens zoveel als het aantal vrouwen die in de steeg zitten. Ze worden in twee grote wasmanden naar beneden gebracht en even later komt er een gegrilde kip en een soort vermicelli schotel met suiker en kaneel op tafel en is er beneden muziek en wordt er gezongen en gedanst.

We kleden ons snel om en zetten de make-up nog een keer dik aan om ons vervolgens tussen het feestgedruis in de steeg te storten. We dansen en zingen en de meisjes en ook sommige vrouwen willen graag met me op de foto.

De meeste meisjes zijn prachtige gekleed met gelakte nagels en mooi opgemaakt. Behalve eentje…

Ze staat wat sip en verlegen bij ons en Bouchra haalt de vlecht uit haar zwarte lange haar en maakt een vlotte knot op haar hoofd.

Ze vertelt dat haar moeder weinig aandacht aan het meisje besteed en ik kan me goed voorstellen dat ze zich verloren en vergeten voelt naast haar mooi geklede en opgemaakte leeftijdgenootjes.

Maar we krijgen een lach op haar gezicht en als ze even later terugkomt heeft ook zij een mooi donkerrode kaftan aan en danst ze vrolijk en vrij met ons mee.

Wat een (geboorte) feest. Het is misschien wel één van de mooiste ervaringen in Marokko om mee te maken. De muziek, de vrouwen die je bezingen, het eten en de enorme gastvrijheid die dit land kent. Het hele feest gaat door tot na zonsondergang en rond 21.00 uur stappen we weer in een taxi die door de nauwe straatjes vlakbij staat te wachten. We krijgen nog een grote zak met brood mee en rijden hobbelend het plaatsje uit. Inez valt vrijwel direct in slaap en moeten we wakker maken voor de overstap in de volgende taxi. Voor mij naar het paleis en voor Bouchra en Inez naar huis. We nemen afscheid van elkaar op deze kruising en ze drukt me op het hart dat ik een berichtje moet sturen als ik weer in de riad ben dus bedank ik haar dan gelijk voor deze enorm leuke en bijzondere ervaring. Ce Rien pour toi, toujours bienvenu. Toi et moi sommes devenus ta famille, Dieu merci. (Het is niets voor jou, altijd welkom. Jij en ik zijn familie geworden, godzijdank)

Even later krijg ik nog een berichtje van Rachid, hij heeft een tajine gemaakt, of ik die gezellig met een wijntje bij hem kom opeten. Maar ik heb net de Pastille op, die Bouchra heeft gemaakt en over is van gisteren.

Dus zeg hem dat ik dat aanbod graag een andere keer aanneem.

Pour un flirt avec toi...

Een rustig opstart met een ontbijtje in Riad Moonlight en dan weer een wandeling van een half uur door de Souks en over het plein. Onderweg passeer ik de grote stukken vlees die uit de bestelauto’s komen en bij de slager worden afgeleverd. Hier en daar een toerist en alle stoepjes worden weer met veel water schoongeboend. De ezeltjes die met hun karretjes staan te wachten op een lading stenen/bouwmaterialen en de mensen die overal zitten te ontbijten/koffiedrinken op de lokale terrasje en de ohlala’s die me worden nageroepen. Want ja, er wordt hier op straat nog openlijk geflirt, iets wat je in Nederland nog maar zelden ziet en veelal als ongepast/ongewenst wordt gezien. Maar wat mij betreft is er niks mis met een openlijke doch subtiele flirt. Als je het ziet als een eerbetoon.

Als ik om 9.30 uur in de riad kom is het ontbijt nog in volle gang zijn er 4 kamers die wisselen van gasten, bereiden we ons voor op de komst van Astrid met haar kinderen: Charif en Hind, een lunch op het dakterras en het diner van vanavond voor weer 10 personen. Mohamed & Mo (de man van Astrid)doen de grote boodschappen met de auto en komen met vier grote tassen vol groente, fruit, vlees, brood, noten, olijven, vijgen, suiker en friet terug van de supermarkt. En ik maak later nog een lijstje om wat extra glazen in te kopen, want er sneuvelt kennelijk nog wel eens het een en ander. Maar rond een uur of vier hou ik het voor gezien en loop ik terug naar mijn logeeradres. Als ik de poort uitkom om richting het plein te lopen valt mijn oog op een aantrekkelijke jongeman die langs me loopt. Hij lijkt op Driss dus het verbaast me niks dat mijn aandacht naar hem wordt toegetrokken, echter is hij het niet en dat zou ook wel heel toevallig zijn in een grote stad als Marrakech alhoewel niet onmogelijk. Hij lijkt het te hebben opgemerkt en komt naast me lopen om te vragen waar ik vandaan kom in het Engels. Nederland zeg, ik…en hij begint ineens in het Nederlands tegen me praten. We raken aan de praat en hij vraagt of ik het leuk vind om een keer wat met hem te drinken.

Nou is dat een vraag die ik hier regelmatig krijg en die ik eigenlijk altijd afwimpel, maar ik heb al ja gezegd zonder er verder over na te denken. Hij werkt in Marrakech in een luxe riad bij mij in de buurt maar komt oorspronkelijk uit Essaouira, het mooie kustplaatsje aan de Atlantische Oceaan. Even later zitten we op het dakterras bij Argana aan de jus d’orange en een alcoholvrije mojito.
Hij zegt dat hij het wel wat spannend vind om wat met te gaan drinken en er als er politie komt,we zeggen dat we collega’s zijn, ok ? Ik zeg dat ik het probleem ken en dat het prima is. Het Nederlands heeft hij zichzelf aangeleerd middels gesprekken met klanten en daarnaast spreekt hij Engels, Frans, Marokkaans, Duits en Spaans. En hoe kan het ook anders hij is van Berberse afkomst. Maar dat had ik aan de mij zoo bekende zwarte krullen en gelaatstrekken allang gezien. We kunnen weer een keer afspreken zegt ie… en wisselen onze telefoonnummers uit... Ok, see you next time and nice to meet you Rachid!

Onderweg stop ik bij Le Jardin, één van mijn favoriete restaurants in de Medina Noord. Ik bestel een vegetarische cannelloni met een overheerlijke Fleur d’Orange Creme Brûlee toe.

Het is een groene oase in de binnentuin van dit sfeervolle restaurant en ook hier is er weer het een en ander veranderd. Als ik weer door naar de Riad loop zit er ineens een deuntje in mijn hoofd van Michel Delpech…Pour une flirt avec toi. Je ferais n'importe quoi. Pour un flirt avec toi. Je serais prêt à tout. Pour un simple rendez-vous. Pour un flirt avec toi.

Kaftan …en spring maar achterop!

Het is een oase van rust in de riad,‘s avonds maar ook in de ochtend als de vogeltjes fluiten en de zon haar stralen weer op de eerste verdieping richt. Het kletterende water van de fontein en ook de klanken van de Oudmuziek op de achtergrond creëren een heerlijk relaxte sfeer.Het is nog een paar dagen rustig qua gasten voordat we in het weekend weer volle bak hebben met lunch en diner en Astrid met haar kinderen langskomt. De vakanties beginnen dit weekend en ze gaat samen met een echtpaar die ieder jaar één van de kleinkinderen mee op reis neemt een rondreis begeleiden. Maar voordat de drukte begint moet ik nu eerst op zoek naar een geschikte jurk voor de het geboortefeest bij de zus van Bouchra a.s. zondag, die onlangs een dochtertje heeft gekregen.
En ik heb om 17.30 uur nog een afspraak voor een bezichtiging van een huisje. En dat blijkt van een heel ander kaliber dan de eerste en ondanks een prima locatie en leuk dakterrras is de inrichting van de studio niet veel soeps. Een doorgezakt bed en alleen een gaskomfoor op een tafel, klein en vrij donker en daar vragen ze dan € 350 per maand voor. Zou in Nederland een koopje zijn maar als ik het vergelijk met het prima ingerichte huis van 4 etages voor € 400 is dit echt belachelijk duur. Op naar de volgende dan maar en ik ga kijken of ik mijn eigen netwerk hier kan gaan activeren, wie weet weten zij iets.

Maar nu eerst naar de Mellah(Joodse wijk) om daar allerlei jurken te passen. Al weet ik eigenlijk niet wat er gebruikelijk is bij een geboortefeest anders dan dat het een lange jurk met lange mouwen dient te zijn. Ik twijfel tussen twee en vraag of ik een foto mag maken om morgen te vragen of en welke jurk hiervan het meest passend is…maar daar komt niks van in want volgens de verkoper zijn het allemaal bijzondere ontwerpen en die mogen niet worden gefotografeerd. Nou, dan kom ik morgen wel terug met iemand die me kan adviseren…tja, en dat wordt niet bepaald op prijs gesteld. Hij wijst naar de hele stapel jurken die ik net heb aangehad en vind dat ik het niet kan maken om niets te kopen. Maar na plechtig beloven dat ik echt terugkom kalmeert ie weer een beetje.Bij toeval kom ik op de terugweg Bouchra en Malika tegen die net klaar zijn met werken dus vraag of ze even met me mee naar de jurken willen kijken en zo staan we even later met zijn drieën weer in de kledingshop, tot verbazing van de verkoper. Bouschra’s gezicht spreekt boekdelen als ik de eerste jurk aantrek en ook Malika is gelijk superenthousiast. De tweede wordt minder vrolijk bekeken dus de keus is snel gemaakt.Zo dat is geregeld en nu heb ik gelijk iets voor de vakantiebeurs in januari.

De volgende ochtend vertrekken de Italiaanse meiden en de twee Italiaanse dames waar ik de dag daarvoor een lekkere hamam behandeling voor heb geboekt. Verder komt er nog een Engels gezin met kinderen en een oudere dame alleen. ‘S avonds naar La Pergola voor een lekkere burger met een koud glas Casablanca(Marokkaans bier) en lekkere muziek. Nog één nachtje in de riad en dan moet ik ruimte maken voor weer nieuwe gasten. Of eigenlijk “opnieuwe” gasten want de Nederlandse familie met 4 volwassen kinderen komen weer terug van hun rondreis. En er komt nog een gezin met 3 kinderen bij en nog een gezin met twee kinderen. Dus het wordt vast een gezellige en dolle boel als de kids straks weer de trommels hebben ontdekt.

Full house de volgende dag en daarom is het flink doorpakken met kamers schoonmaken, boodschappen doen, lunch voorbereiden en …..couscous maken want het is tenslotte Couscousvrijdag. Mensen ophalen, weg brengen, ontvangen, etc.En ik moet tussendoor mijn spullen nog verhuizen naar de riad die ik voor een paar nachten heb besproken.Dus pak ik in de loop van de middag een taxi ik naar het noorden van de medina.Het wordt vast een latertje vanavond, dus ga ik ‘s middags op het dakterrasnog wat computerwerk doen.Om daarna weer via de souks terug te lopen naar de riad. Het is weer gezellig druk in de smalle straatjes en het lijkt wel of ze containers met spullen hebben opengetrokken na de Corona. Het is ruim een half uur lopenen als ik de riad binnenkom staan er al twee grote schalen couscous in de keuken. Tegen half elf heeft iedereen lekker gegeten boven op het dakterras en is Haziz zo lief om me achter op de brommer terug naar de riad te brengen…die ik hopelijk kan terugvinden. Dus spring ik achterop een iets te harde bagagedrager voor een verfrissende ritje door stad. Langs taxi’s, paarden, fietsers ofwel tussen alle verkeer door. Van hier naar rechts, dan links…nee nog rechtdoor en dan weer links, rechts, links. En zo lukt het toch ineens om de riad weer terug te vinden. Bye, Bye see you tommorow and thank you very much…en dan nu lekker slapen ….tenminste eh,nee toch nog niet want er staat een man aan het hek voor de deur van de riad te rammelen.Hij komt er niet in met de sleutel, dus schiet ik snel weer in mijn jurk om de deur voor hem open te doen.Fijn dat ik morgen een uurtje later begin….

Huizenjacht.....

Na regen komt zonneschijn en de lucht is dan ook weer strak stralend blauw.

Bij de grote houten deur van de riad zwaaien we naast de twee dames uit China en de 4 jarige Lucas, die onverwachts toch nog een extra nachtje hebben bijgeboekt, ook het Nederlandse gezin uit.Zij beginnen aan hun korte rondreis door Marokko.

Er komen 3 Italiaanse dames voor terug en hiermee is de rust enigszins teruggekeerd.

Er hoeft niet te worden gekookt dus dat scheelt een hoop werk voor de keuken…en nu H’aziz terug is zijn we weer op volle sterkte. Dus tijd voor korte siësta want ik heb met Bouchra afgesproken shoarma te gaan eten op de Place Djeema el Ftna. Zij weet daar een “superbe” shoarmatent en waar je de lekkerste smoothie bar van Marrakech kunt vinden. Om vijf komt ze me ophalen op mijn kamer als ik mijn haar nog sta te föhnen en ze neemt het föhnen van me over als een ervaren kapster. Haar moeder werkt in een traditionele Hammam waar zijzelf soms ook actief is dus het zorgen zit in haar genen. Voor € 15 krijg je dan een behandeling volgens de lokale traditie, veel goedkoper en anders dan de luxe van een Spa maar die prijzen liggen dan ook eenstuk hoger. Opvallend dat ze hier vaak van allerlei markten thuis zijn want ook als de lakens in de riad gescheurd blijken te zijn neemt ze ze mee naar huis om te repareren.

Na een overheerlijke shoarmarol in een veel te warm restaurant en een echt verrukkelijke mixed fruit smoothie kopen we nog een zakje noga en slenteren we over het met toeristen, muziek en eettentjes bezaaide grote plein. Met in een ooghoek het aangeklede aapje op de schouder van een man die ons probeert te benaderen voor het maken van een foto, een attractie die hier kennelijk nog is toegestaan maar die mij natuurlijk enorm tegenstaat als liefhebber van dier en natuur. We lopen snel door en weer terug naar de riad waar de broer van Bouchra haar komt ophalen en ik op tijd terug ben zodat Mohamed nog naar de supermarkt kan. Na zijn terugkomst kijk ik samen met hem naareen Nederlandse film waar gelukkig niet veel in wordt gesproken en ik de de belangrijkste zinnen voor hem kan vertalen.

Echter duurt het niet lang of zijn strohoed zakt langzaam richting zijn en mijn schouder en valt hij naast me in slaap. Niet zo gek als je weet dat hij al drie maanden nonstop en 24/7 werkt in de riad. Als ie even later wakker wordt praat ik hem bij over de film en wat ie heeft gemist…een relaxte avond zo samen!

Hopelijk kan hij nu ik er ben zijn vrije dagen gaan opnemen.

Als we de volgende ochtend met zijn allen in de keuken zitten te ontbijten komt Mohamed, de man van Astrid langs en ontbijt gezellig met ons mee. Hij is voor een paar dagen in Marrakech voor zaken en nu kan ook ik kennis met hem maken.

Hij is daarnaast op zoek naar een appartement voor mij dus ik ben benieuwd of er iets passends wordt gevonden. Zelf heb ik vandaag een afspraak voor een bezichtiging van een huisje in de buurt en meld ik me die ochtend bij riad Leila.

De man van de riad neemt me mee de wijk in waar we op een hoek van de straat Khalid oppikken die met ons meegaat. We stoppen bij een kleine kapsalon en als de kapper klaar is met de klant die bij hem in de stoelzit loopt ook hij met ons mee, met een grote sleutelbos in de hand. Als we bij het huis zijn aangekomen blijkt hij geen goede sleutel te hebben dus is het wachten op een vierde man die uiteindelijk de deur open kan doen. En dan krijg ik een rondleiding in het mooie maar veel te grote huis. Het heeft vier verdiepingen met een badkamer en woonkamer beneden, een keuken en slaapkamer op de eerste etage, 2 slaapkamers op de tweede etage en een dakterras met nog een slaapkamer. Ik zeg dat het er prachtig uitziet maar dat het voor mij alleen toch een beetje te groot is. Of ik moet op zoek gaan naar een “roomie”…..hhh. maar wie weet is er morgen weer wat anders dus wacht ik dat nog even af. Ik kan nog een paar nachten in de riad slapen dus er is nog even tijd. Als ik terug kom in de riad heeft Bouchra een tajine gemaakt die we als gezamenlijk lunch delen in de keuken…en dan zit mijn werkdag er alweer op. Een korte update naar Astrid en dan lekker relaxen en s’avonds naar het gezellige dakterras van de Kosybar aan de Place de Ferblantiers…lekker eten met een wijntje.

Heb ik wel verdiend, al zeg ik het zelf!