Chellah & Salé

Nog één dagje Rabat en eigenlijk heb ik een bezoekje aan de Chellah Necropolis op het programma staan ware het niet dat deze historische ruïnes, één van de meest intrigerende van Marokko, worden gerenoveerd net als de Hasan Toweren het Mausoleum. Het lijkt erop dat Marokko flink aan het investeren is in haar erfgoed…een goede zaak maar wel jammer voor de toeristen die nu naar Rabat komen en er twee highlights gesloten zijn naast ook de Andalusische tuin.

Gelukkig heb ik ze allemaal al een keer gezien en komt het advies van Zakia om de Chellah tuin te bekijken op een goed moment en laat ik me door de taxi afzetten, net buiten de muur van de stad.
Er komt gelijk al een gids op me aflopen maar ik bedank voor zijn aanbod en volg zijn aanwijzing op die me op het pad brengt rond de heilige ommuurde middeleeuwse moslim begraafplaats vol Romeinse ruïnes van graven, vervallen tempels en minaretten met ooievaarsnesten. Een beetje spookachtig misschien maar heel imposant om te zien dus zeker doen als je in Rabat bent.
In 1284 werd er een moskee gebouwd door de eerste Merinidische kalief tot de dodenstad werd verlaten aan het einde van het Merinische tijdperk.In 1755 werd de plek flink beschadigd door de aardbeving in Lissabon maar sinds 2012 staat het op de Werelderfgoedlijst.

Vandaag dus een wandelrondje om de muur van de Chellah heen via een mooi grotendeels stenen pad met brede traptreden.Het ligt op een heuvel waardoor er een mooi uitzicht is over de stad, rivier en omgeving. In het gras liggen een aantal stellen onder een boom te chillen en er lopen veel witte reigers rond. Er zit een grote kwekerij aan de voet van de heuvel die, zo hoor ik, bedoeld is voor de bouwplannen verderop.Hier wordt alvast de beplanting van de nieuwbouw opgekweekt. Slim bedacht, want zo hoeven de grote bomen en planten straks nog maar een klein stuk te worden verplaatst.

Het is een verrassend groene route metenorme grote bamboe, riet, palmbomen en wilde planten.Het lijkt wel een soort jungle met wel hier daar vuilnis en dat stoort me dan toch. Maar dat het zo groen zou zijn had ik niet verwacht en het verbaasd me dan ook niet dat ik op een gegeven moment een waterbassin met grote kraan tegenkom want waar water is…
Aan de achterkant wordt flink gebouwd, wordt er nog met de hand steen gehouwen en gaat er een emmer aan een lang touw naar boven en beneden tussen twee mannen. Nog heel traditioneel bouwen dus.
Op de achtergrond staan de nesten van de ooievaars dieflink aan het klepperen zijn. En voor de rest is vooral een oase van rust met een weids uitzicht.
Als ik terugkom hoor ik dat iets verderop nog een oudere ruïne ligt maar dat gedeelte bewaar ik voor een andere keer want vanmiddag staat de stad Salé op de planning…aan de overkant van de Bou Regreg.

Ik loop een stukje terug om een taxi te vinden die me bij het station af kan zetten om alvast voor morgen een kaartje voor de trein naar Meknes te kopen voordat ik met de tram de rivier oversteek.In Salé stap ik uit bij Bab Lamrissa, waar ik dwalend door de Medina op zoek ga naar de Medersa naast één van de oudste moskeeën in Marokko. Hier kun je anders dan bij de koranscholen van Fez en Marrakesh ook de cellen van de studenten bezichtigen dus de moeite waard. Op de terugweg loop ik naar de zeelieden begraafplaats waar o.a. de beschermheiligen en die van de zeelieden en reizigers liggen. De reden dat deze enorme begraafplaats aan zee ligt heeft wellicht te maken dat men vroeger dacht dat beschermheiligen golven konden temperen waardoor schepen veilig de haven binnen konden varen.
Salé was vroeger een belangrijke havenstad en hield zich net als Rabat bezig met de lucratieve piraterij.De haven van Salé nu is een mondaine boulevard met veel horeca en luxe appartementen maar in het slik voor de kade liggen nog de traditionele blauwe vissersbootjes op het droge…te wachten tot de geulen weer vol met water lopen.Als ik dit gebied inloop verschijnen er overal hondekopjes achter de bootjes en tussen de begroeiing… nieuwsgierig maar schuw.

In het hippe steakhouse strijk ik even neer voor een koud Casablanca biertje en een chickenburger en maak daarna een rondje door de marina om bootjes te kijken.Maar mijn favoriete schip ligt aan de andere kant van de rivier…Le Dhow, het piratenschip wat is omgetoverd tot een loungeboot waar je heerlijk kunt eten en chillen met een lekker muziekje of DJ…dus pak ik de tram terug naar de overkant en bestel ik daar mijn toetje… koffie & warme amandeltaart met nougatijs…een zoet en voorlopig afscheid van Rabat want morgenmiddag vertrekt mijntrein naar Meknès….

Studie, strand & surf club

Gisteren werd het een dagje shoppen in Agdal, het nieuwe deel van de stad.In eerste instantie voor een flesje wijn want in de oude Medina is dit nauwelijks of niet te verkrijgen, tenminste niet dat ik weet.Daarom met de taxi naar Bab Rouha waar ik eerst even langs het taleninstituut ga om Safaa gedag te zeggen, tenminste als ze er is. In het Sprachencafeheb ik eerder een cursus Frans gevolgd en ben benieuwd hoe het met ze gaat. Ik tref echter alleen haar zus die les geeft in Arabisch en Marokkaans(Daarija) …maar beloof haar dat ik morgen terugkom als Safaa er weer is om vervolgens iets verderop de tram te pakken naar Avenue de France.

Les Caves du Soleil, gelukkig is het er nog, is een kleine slijterij gecombineerd met wat delicatessen waaronder Hollandse komijnekaas dus koop ik een paar kleine flesjes rode Medaillon, een stuk kaas en een stevig glas om uit te drinken. En niet te vergeten een kurkentrekker want bijna alle wijnen hebben hier nog een kurk.Dan op zoek naar een opticien om mijn bril te laten repareren die ik vanochtend terug vond in bed…niet helemaal ongedeerd zal ik maar zeggen. De service is gratis en wordt à la minute verleend bij de fraaie “Lynxx Optique” en binnen tien minuten gefixt, top!

De tram terug hou ik maar voor gezien want die zit volgepropt met mensen tot twee keer wachten toe.Dus met de taxi terug en dit keer houdt de chauffeur zich keurig aan de meter € 1,50 voor een ritje en dat voor een aardige afstand. Het zet mijn zintuigen weer op scherp ook al ontbreekt de logica van de vooraf afgesproken taxitarieven nog steeds.
In de Riad zijn er inmiddels wat wisselingen. Het Duitse stel met de baby is uiteindelijk teruggevlogen via Parijs en er is nu een Frans stel voor in de plaats gekomen met twee dochters. Verder nog twee jongens met elk een vouwfiets en nog een Franse familie.

Vandaag dus een nieuwe poging om Safaa te bezoeken, ze is de manager van het taleninstituut en een fijne persoon die altijd bereidt is je te helpen…en die mensen koester ik natuurlijk, zeker hier.
Maar eerst ga ik op zoek naar het NIMAR, het Nederlandse Instituut Marokko in het Hassan Quartier tussen de ambassades en grote instellingen. Het is onderdeel van de universiteit van Leiden en biedt een minor aan Nederlandse studenten aan m.b.t. de Marokkaanse talen & cultuur. Interssant om eens wat meer over te weten te komen. Dus op met de taxi naar de Avenue Mohamed AlFassi en dit keer voor het eerst met een vrouwelijke taxichauffeur die me feilloos voor de deur van het instituut afzet.Ik kan je overal naar toebrengen zegt na een leuk gesprek onderweg en geeft me haar kaartje.
Het instituut blijkt nog niet open maar ze willen me graag te woord staan om een aantal vragen te beantwoorden dus steek ik van wal….de minor wordt mondjesmaat weer opgestart en is misschien een optie voor me om te gaan volgen. Dit semester is online al van start en vanaf november komen er weer studenten maar in februari start er weer een nieuw semester dus wie weet. Een andere mogelijkheid is omme als onderzoeker aan het instituut te verbinden en mijn eerdere onderzoek een vervolg te geven…dus wellicht kansenen een reden om een afspraak te gaan maken met de directeur…een Nederlandse Professor van de Universiteit in Leiden die hier in Rabat woont.

Ik wandel terug richting het station en stop voor de lunch bij “Ty Potes”, wat nu open is en waar ik in de gezellige binnentuin als lunch een zalmsalade met een wit wijntje bestel. Daarna wandel ik door naar het taleninstituut. Safaa doet de deur open en ontvangt me met een dikke kus. Na het gebruikelijke ca va? praten we gezellig bij. Kom je vrijdag couscous mee eten vraagt ze vrijwel meteen of kom anders morgenochtend meedraaien in de Franse les…een warm welkom waar ik graag over nadenk…

Dan pak ik eentaxi terug naar de Kasbah de Oudaias en besluit daar voordat ik terugloop naar de Riad eerst nog even richting het strand en de pier te gaan.
Daar waar de rotsen de grote golven van de oceaan breken en heel verassend een mooie nieuwe surf club is geopend.
Twee kittens liggen op het beton zonder een moeder in de buurt en dat blijft moeilijk om te zien evenals het zwerfafval wat overal op de kade ligt….allebeitriest!
Maar de nieuwe surfclub “Table de L’ Admiral” ziet er sfeervol en spik en span uit en vanaf het terras heb je een prachtig uitzicht over de oceaan en de vuurtoren…de bediening loopt in matrozenpakken en is allervriendelijkst…een prima plek dus om te blijven eten en voor een mooie zonsondergang.

Musee Mohamed VI, Hassan Tower and Mausoleum Mohamed V

Als je in de stad van de koning bent ontkom je natuurlijk niet aan de bezienswaardigheden die hun bestaan hebben te danken aan de regerende vorsten van de afgelopen eeuw. Mohammed VI volgde in 1999 zijn vader Hassan op, wiens naam is verbonden aan de nooit afgemaakte minaret de “Hassantoren” met bijbehorende moskee en regeerde vanaf 1961 tot 1999.
Hij ligt begraven in het naastgelegen Mausoleum van zijn vader Mohammed V, sultan in het afhankelijke Marokko tijdperk tussen 1927 tot 1953 maar die er ook voor zorgde dat het land onafhankelijk werd in 1957 en als koning terugkwam na twee jaar te zijn verbannen tijdens de onafhankelijkheidsstrijd met Frankrijk en Spanje.

De Hassan toren en het Mausoleum Mohammed V zijn op dit moment nog dicht omdat ze net alsveel andere objecten grondig worden gerenoveerd. Maar dehuidige koning Mohammed VI liet een prachtig art museum bouwen en dat is open dus een goed moment om daar eindelijk eens een kijkje te gaan nemen…een duik in de hedendaagse Marokkaanse kunst in combinatie met een stukje historie & civilisatie.Uit de interviews voor mijn onderzoek bleek namelijk niet alleen dat er weinig bekend is van de historie van Marokko, die overigens vrij turbulent is, maar dat er ook nauwelijks een beeld isvan Marokkaanse kunst.Hoog tijd om dat te veranderen dus…en op naar het Musee Mohammed VI. Het duurt even voordat de taxichauffeur begrijpt waar ik naartoe wil maar hij zet me vervolgens keurig voor de deur af.

Het is een mooi wit en modern gebouw en het steekt vandaag prachtig af tegen de felblauwe lucht.Ik koop voor €2 een kaartje bij de kassa en krijg te horen dat ik hiermee ook toegang heb tot het nabij gelegen Musee de L’ Histoire et des Civilisations…doe ik die ook gelijk!

De aangekondigde expositie nationale kunst 2020 is verlengd blijkt en na Delacroix is nu de Afrikaanse Malick Sidibé uit Mali aan de beurt in een tijdelijke fototentoonstelling met als hoofdthema “personal identity” en is onderverdeeld in twee thema’s met in de rose zaal foto’s van “feestjes” en in de blauwe zaal “familie gelegenheden”.
Het is een soort fotoboek aan de wand die laat zien hoe bepaalde zaken de identiteit vormen van de mens. Leuk om te zien maar los van een paar mooie foto’s niet heel indrukwekkend is mijn ervaring.

Boven echter wacht een grotere verrassing. Een aantal zalen waar kunst is geëxposeerd van zo’n 20 kunstenaars uit diverse landen in Afrika. Heel toevallig komen daar ook de archetypen & stereotypen in voor wat weer overeenkomt met het thema van mijn onderzoek. Via spiegels is het mogelijk om jezelf in de positie van de ander te zien door de uitdrukking van een bepaalde persoon na te doen bv. de minister van defensie….op zich heel leuk bedacht. Maar heb niet het idee dat dit echt goed uit de verf komt, de paar mensen die ik zie kijken vooral naar zichzelf in de spiegels, hhhh.
Boven is ook de indrukwekkende afdeling met de hedendaagse/ moderne kunst uit Marokko. Waarbij opvalt dat er veel kleur is, er veel mensen in voorkomen en het ook heel abstract kan zijn. De ruimtes zijn mooi en sprekend ingericht en de vloer is -zo te ruiken- onlangs nog van een nieuwe epoxylaag voorzien. Het geheel oogt niet alleen modern maar ruikt ook als nieuw….

Als ik de trap afloop naar beneden struikel ik bijna over drie bewapende militairen/politiemannen die kennelijk even een pauze houden in de traphal…ze vliegen overeind als ik eraan kom en openen vriendelijk de deur voor me.

Dan gelijk door naar het Museé de L’Histoire et des Civilisations, een archeologisch museum waar vooral veel opgravingen en vondsten uit de verre historie te zien zijn waaronder marmer, keramiek en brons maar ook geschriften en menselijke resten.Jammer dat hier de beschrijvingen alleen in het Arabisch en Frans zijn.Kom ik toch niet helemaal uit, hhh.
Zo nu eerst even genoeg kunst, historie & cultuur en tijd om een plekje zoeken om te lunchen alvorens door te gaan naar de de Hassan Tower & Mausoleum Mohammed V.
Het wordt een panini bij café Milano want het bekende en leuke restaurant & Epicerie “Ty Potes” is helaas vandaag dicht. Ook dit nieuwe gedeelte van de stad (achter het museum) wordt flink gerenoveerd. Het anders zo gezellige verdiepte plein met leuke terrassen is één grote bouwput en alleen de vaste verkoopstands met verse bloemen zijn er nog…en daar krijg ik gratis een paar mooie rozen aangeboden onder het motto: une rose pour une rose!

Lazy Sunday…

Na de kunst & cultuur ochtend en lunch loop ik naar de Gare Rabat Ville.
Het centrale trein- en tramstation staat na drie jaar nog steeds in de steigers maar het is dan ook wel een megaproject zo te zien.
Ik koop een kaartje bij de automaat voor tramlijn 1 richting de Hassantoren,voor 6 dirham (€ 0,60) blijft deze een uur geldig op de betreffende lijn. Er zijn 2 lijnen in de stad dus heel ingewikkeld is het niet en drie haltes later stap ik uit bij Place 16 novembre watvernoemd is naar de Nationale feestdag ter ere van de uit ballingschap terugkerende koning Mohammed V.

Op het terrein van de toren en het mausoleum zijn alleen katten en duiven aanwezig. Alle hekken zijn i.v.m. de renovatie voor het publiek gesloten. Maar in het park eromheen is het een gezellig familie gebeuren en staan her en der kiosken met lekkernijen. Ik maak een rondwandeling om het gebied heen om een mooi uitzicht te hebben over de Bou Regreg rivier waar ook het nieuwe en futuristische “Grand Theatre” is gebouwd en de de in aanbouw zijnde hoogste toren van Afrika wordt gerealiseerd…Tour de Mohammed VI.Een soort raket op een platform die een hoogte van 250 meter moet gaan bereiken.
Het uitzicht is hier weids en toont ook de Hassan Pont die Rabat met Salé verbindt.
En een heerlijke plek om tussen alle locals even uit te rusten op de dikke grasdeken onder de palmbomen.Kan ik mijn knie even strekken en languit gaan liggen.Maar als de zon is weg gezakt wordt het snel frisser en om terug te komen naar de Medina of Corniche moet ik een ommetje maken want de oorspronkelijke trambanenliggen er hier uit ook vanwege een reconstructie.
Eenmaal op de Corniche kan ik weer langs het water terug naar de Medina lopen maar niet voordat ik even stop bij Barco Blanco voor een lekker salade met avocado en garnalen.Een speels grijs katje heeft snel genoeg in de gaten dat er wat lekkers op mijn bord ligt en smult graag mee van een stukje krab en garnaal.Met een cappuccino en een lemon cheesecake toe kan ik het hoofdgerecht wel overslaan en geniet ik nog even van al het familieplezier op de kade. Er wordt gereden in verlichtte dolfijnautootjes met bekende sing along songs …if you’re happy and you know it klap your hands” en al wordt er niet geklapt… het ziet het er vrolijk en gelukkig uit. De terrassen zitten vol en op het water is er vertier met roei- en zeilbootjes en komen de blauwe vissersbootjes met hun netten weer terug de haven in.

Via de trappen loop ik omhoog de souks van de Medina in…ik wordt gevolgd blijkt, door een jongeman in een wijde witte broek. Hij probeert niet op te vallen maar dat lukt niet bepaald want ik heb hem door en probeer hem een paar keer te omzeilen om vervolgens te verdwijnen achter de deur van de Riad…de eigenaar komt ook net thuis en doet de deur voor me open.Een relaxte zondag…

Kasbah de Oudaïa…

Vandaag een korte wandeling door de Oudaïa kasba, tenminste als mijn knie dat toestaat dus uit voorzorg maar paracetamol ingenomen.De prachtige 12de-eeuwse Bab Oudaïa is de hoofdingang naar de Kasbah die hoog uittorent over de kliffen langs de Bou Regreg en over de medina van Rabat maar i.v.m renovatie is deze toegangspoort helaas gesloten en ook de in Moorse stijl aangelegde Andalusische tuin is nog niet klaar voor het publiek. Maar via een zij-ingang is de Kasbah toegankelijk en de blauw- of witgeverfde huizen van eind 17e eeuw sieren er nog steeds de nauwe straatjes ook al worden hier en daar nog bouwwerkzaamheden uitgevoerd.

Gelukkig,het platform van de voormalige uitkijktoren van deze burcht is wel toegankelijk en daar wacht me een schitterend uitzicht over de oceaan.
Op het strand is het een en al bedrijvigheid, voetballend en golf surfend vermaakt de jeugd zich hier uitstekend zo te zien. Het is een wandeling van nog geen kilometer maar met de niveauverschillen en onregelmatige keien een redelijke uitdaging, zeker met een stijve knie. Het café Maure is na een grondige renovatie wel weer open dus zoek ik een lekker plekje in de zon voor een Turkse koffie met Marokkaanse “gateaux” koekjes en met een prachtig uitzicht over de stad, de rivier en de oceaan.

In de verte zie ik het nieuwe futuristische theater staan en de in aanbouw zijnde Mohammed VI toren - die met zijn 250 meter hoog de hoogste toren van Marokko moet worden en op een soort raket op een platform gaat lijken-ook zeker de moeite waard om binnenkort een kijkje te gaan nemen. Maar mijn voorkeur gaat toch vooral uit naar dit deel van de stad, de levendige media en deze voormalige verdedigingsburcht die achter dikke muren schuil gaat.De muren zijn grotendeels door de Almohaden gebouwd in de 12e eeuw en ondanks dat ze in 17/18 eeuw zijn hersteld en aangepast door de Morisco’s (gevluchte moslims uit Andalusië) en Alawieten, is het grootste gedeelte nog steeds intact.De Andalusische emigranten bouwden ook de piratentoren en met dit imposante bolwerk wisten ze vrijwel alle aanvallen van Europese troepen te weerstaan. Nu zijn deze robuuste stadswallen vooral een staaltje van militaire bouwkunst en voor zowel locals als toeristen een heerlijke plek om in rond te dwalen.

Op de terugweg koop ik een klein zakje Ariël….Ik moet even geduld hebben want de dame van de kiosk is bezig in een gebed op de vloer van de kleine ruimte….nu kan er gewassen worden! Als de was klaar is en overal door mijn kamer heen hangt en ligt, pak ik een taxi naar het restaurant Dar Nadji, daar vragen ze me naar mijn vaccinatiebewijs en worden mijn handen grondig gewassen bij binnenkomst. Het lijkt erop dat de regels hier toch iets strenger worden.Als ik vertrek worden mijn handen voorzien van water met een sinaasappelgeurtje en ….of ik even op de telefoon van de portier wil kijken.Daar lees ik een berichtje in het Frans …”als je niet getrouwd bent, mag ik dan je telefoon nummer?” Ik zeg hem dat ik getrouwd ben en geef hem een knipoog…en vraag me af hoe vaak die dit bericht al heeft getoond of dat hij het heel snel heeft getypt…ik denk het eerste, hhhh!

Ik loop nog even naar de Carrefour om de hoek voor een paar boodschappen en besluit dan door de souks terug te gaan. Het is een aardig stuk lopen en er is veel veranderd in drie jaar tijd maar het is gezellig druk zo op de zaterdagavond…en hier laten ze je anders dan in Marrakech nagenoeg vrij om een winkeltje binnen te stappen…heel fijn en mijn knie gaat het net redden.

Couscous vrijdag…

Bij het wakker worden vliegt er een vogeltje de kamer in en en weer uit…die komt me vast uit bed halen voor mijn eerste dag in de hoofdstad.De lange vitrages wapperen in het zonlicht en de geluiden die ik hoor komen van de straat. In de Medina is het leven al in volle gang.

Was het eerder nog bewolkt, breekt nu het zonnetje weer door. De temperatuur en de zachte zeewind zijn hier heerlijk. Zo’n 23-25 graden overdag en dat verschilt zo’n tien graden met Marrakesh. Vooral s’nachts is dat een stuk prettiger.

Het ontbijt is beneden in de patio waar ook een Duits stel met een baby zit. Ook de eigenaar van de Riad is er en biedt me een rondrit door Rabat aan… en misschien is dat een mooi alternatief voor een wandeling want mijn linkerknie begint weer eens moeilijk te doen. Maar ook daar hebben ze hier een prima oplossing voor…een massage met Arganolie.Dus laat ik mijn been insmeren en hoop ik dat ik straks weer wat gemakkelijker kan lopen en de trap op en af kan. Ik pak een rustdag omdat er ook nog wat gewerkt moet worden en beloof dat ik een beetje couscous mee eet tijdens de lunch…want het is vrijdag. En ik heb een wasmachine en droger zien staan dus misschien mag ik hier wel een wasje draaien.De rondrit stel ik graag uit tot morgen.

Na de lunch kak ik een beetje in en besluit een middagdutje te doen. Het was leuk om even bij te praten met de baas van de Riad en Zakia, de dame die me vanaf het begin af aan vriendelijk al haar hulp aanbiedt.
De Riad is al zo’n 350 jaar oud en van een ruïne omgetoverd tot wat het nu is. Niet zo mooi als de Riads in Marrakech maar hier komen dan ook beduidend minder toeristen…ik val vervolgens in een diepe slaap.

Als ik wakker wordt om 17.30 uur loop ik nog snel even de souks in om iets te eten te halen en vind bij de voordeur een allerliefst zwart katje… om op te vreten en mee te nemen. Maar deze verleiding moet ik wel doorstaan.Ik stop bij een Marokkaans restaurant in een zijstraatje en sluit de dag af met twee sinaasappel pannenkoekjes, hmmm lekker!En dan nog de Beste zangers en Jochem in de wolken terugkijken, ik heb de laptop tenslotte niet alleen mee om te werken….

Royal Rabat…

Afscheid van Marrakech…tenminste voorlopig want mijn reis zet zich vandaag voort naar Rabat, de hoofdstad van Marokko.Het is alweer drie jaar geleden dat ik er voor de laatste keer was en ben heel benieuwd hoe het nu is in deze Koningsstad aan de monding van de Bouregreg, de poort naar de Atlantische oceaan. Hoewel totaal verschillend heeft Rabat net als Marrakech een bijzondere plekje in mijn herinneringen gekregen.Rustig en schoon…met de mooiste moderne musea & authentieke plekken zoals “de Chellah”, het Mausoleum Mohammed V met de Hassan Tower, Kasbah de Oudaïas en niet te vergeten…Le Dhow, het schip van mijn dromen.

Na het ontbijt daarom tassen pakken en de bagage splitsen in wat er mee moet en wat er achter kan blijven.Aan het ontbijt zit een vader met twee zoons uit Amsterdam, het is ze gelukt om vanmiddag via Lille terug te vliegen en ook Eline is haar PCR gaan halen om morgen via Brussel terug te vliegen. Tja, en ik? Ik probeer de trein van 12.50 uur richting Fez te pakken die zoals gewoonlijk elk uur vertrekt.Mustafa van de riad helpt me met de bagage en biedt me een lift aan naar het station en die neem ik graag aan.

Ik koop een enkele reis bij het loket…eerste klas, dat is hier prima betaalbaar (€ 20 voor een treinreis van 3 1/2 uur) De trein staat al klaar en als ik mijn stoelnummer 15 helemaal achterin heb gevonden en de bagage in de schappen ligt vertrekken we…richting Royal Rabat.

Ik zie de spoorlijn door de glazen deuren achter mij, een bijzonder gezicht zoiets als in een film waar ze de trein aan de achterkant plotseling binnenkomen. De trein is vrij nieuw en de stoelen zijn zeer comfortabel en vlak na de conducteur komt ook de restauratiewagen langs en bestel ikvoor € 1 een nos-nos (Marokkaanse cappuchino) en intussen glijdt het landschap in een sneltreintempo aan me voorbij…

Voordat ik weet wordt Rabat Ville omgeroepen en sta ik met mijn bagage op het perron van een station wat nog lang niet af is.In drie jaar tijd had ik toch iets anders verwacht aan te treffen maar er moet nog veel gebeuren hier zo te zien.
Ik pak een taxi naar de Riad die me eerst € 2 vraagt maar vervolgens het vijf dubbele wil hebben omdat hij me naar het oude gedeelte van de stad moet brengen en dat is een speciale taxiservice. Hij belt met de Riad om me op te laten halen. Maar in overleg met de dame die me staat op te wachten bij de apotheek betaal ik hem € 5, dat moet genoeg zijn.

De riad die ik heb geboekt ligt in een van de straatjes van de oude medina en ik volg de dame nauwlettend want dan weet ik straks hopelijk ook de terugweg weer.De locatie van de Riad is prima alhoewel het interieur aardig verouderd is maar ik heb een ruime kamer waar de ramen en deuren wagenwijd open kunnen en vanaf mijn bed kan ik de sterrenhemel zien.Er zijn negen kamers maar weinig gasten.

Om iets te eten loop ik ik naar de Corniche en die is flink opgeknapt,daar ligt het schip, ruik je de oceaan en is er vertier op de kade voor jong en oud…en bestel in één van de eettentjes een paella en lemonjuice.De stadsmuur heeft een flinke opknapbeurt gekregen ook al is hijnog niet helemaal af…met de felle verlichting en palmbomen straalt Rabat als nooit tevoren…